Blog prawny: odpowiedzi prawników na najczęstsze pytania

Prawo cywilne

Działka rolna z warunkami zabudowy: czy jest działką budowlaną, kto może ją kupić i czy bank da na nią kredyt

Warunki zabudowy nie zmieniają działki rolnej w budowlaną: w ewidencji nadal jest rolna, dla KOWR nadal jest nieruchomością rolną, a bank patrzy na wypis, nie na decyzję. Sprawdź pięć rzeczy przed podpisaniem umowy.

Redakcja PytaniaPrawne · 15 września 2026

Prawo cywilne

Samowola budowlana przedawnienie: dlaczego obowiązek rozbiórki nie wygasa i co daje 20 lat

Obowiązek rozbiórki nie przedawnia się nigdy i przechodzi na nowego właściciela. Przedawnia się tylko karalność wykroczenia, i to po roku. Sprawdź, co naprawdę zmienia upływ 20 lat.

Redakcja PytaniaPrawne · 10 września 2026

Prawo cywilne

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości: wniosek, termin 20 lat i ile trzeba oddać

Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma sens tylko wtedy, gdy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna po wrześniu 2006 r. Okno dla starszych spraw zamknęło się 7 lipca 2020 r. Sprawdź datę, warunek zbędności i kwotę, którą trzeba oddać.

Redakcja PytaniaPrawne · 8 września 2026

Prawo cywilne

Służebność przejazdu i przechodu: co zrobić, gdy sąsiad blokuje drogę

Zablokowana służebność przejazdu to wybór między dwiema podstawami prawnymi, którego trzeba dokonać w ciągu roku. Powództwo posesoryjne jest szybkie, bo sąd bada tylko fakt naruszenia, ale wygasa. Roszczenie negatoryjne nie ma terminu, lecz wymaga udowodnienia prawa.

Redakcja PytaniaPrawne · 5 września 2026

Prawo cywilne

Bezumowne korzystanie z nieruchomości: przedawnienie i ile lat wstecz odzyskasz

Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się po sześciu latach, a dla okresów sprzed 9 lipca 2018 r. po dziesięciu. Po ustanowieniu służebności zostaje tylko rok, więc kolejność pism decyduje o kwocie.

Redakcja PytaniaPrawne · 4 września 2026

Prawo spadkowe

Darowizna z dożywociem a zachowek: darowizna ze służebnością czy umowa dożywocia

Darowizna ze służebnością mieszkania obniża podstawę zachowku o wartość obciążenia, ale go nie zamyka. Dopiero umowa dożywocia wyjmuje nieruchomość z rozliczeń. Sprawdź różnicę na konkretnych kwotach.

Redakcja PytaniaPrawne · 2 września 2026

Prawo cywilne

Zasiedzenie nieruchomości po osobie zmarłej: kto składa wniosek i ile to kosztuje

Termin zasiedzenia nie startuje od nowa po śmierci posiadacza. Sprawdź, czy dziedziczysz gotową własność, czy zasiadujesz sam, bo od tej daty zależy podatek i krąg właścicieli.

Redakcja PytaniaPrawne · 1 września 2026

Prawo cywilne

Zniesienie współwłasności przy braku zgody: wniosek do sądu, przebieg sprawy i koszty

Sprzeciw współwłaściciela nie blokuje podziału: w sądzie wystarczy wniosek jednej osoby. Sprawdź, co realnie może zrobić druga strona, kto dostanie nieruchomość, gdy obie strony jej chcą, i których roszczeń nie odzyskasz po prawomocnym postanowieniu.

Redakcja PytaniaPrawne · 31 sierpnia 2026

Prawo spadkowe

Dział spadku ze spłatą spadkobierców: podatek PIT, PCC i wysokość spłaty

Spłata mieszcząca się w wartości udziału spadkowego nie rodzi podatku dochodowego, ale przejmujący mieszkanie zapłaci 2 procent PCC od nadwyżki. Sprawdź, jak policzyć spłatę, kto składa PCC-3 i dlaczego sam zapis o ratach w akcie nic nie zabezpiecza.

Redakcja PytaniaPrawne · 30 sierpnia 2026

Prawo rodzinne

Rozwód z orzeczeniem o winie a podział majątku: czy zdrada zmienia udziały

Wyrok stwierdzający wyłączną winę męża albo żony nie daje przy podziale majątku ani złotówki więcej. Sąd rozwodowy bada, dlaczego rozpadło się małżeństwo, a sąd działowy, kto ile dołożył do dorobku. Sprawdź, co naprawdę pozwala odejść od równych udziałów.

Redakcja PytaniaPrawne · 29 sierpnia 2026

Prawo rodzinne

Alimenty na żonę po rozwodzie: komu przysługują, ile wynoszą i kiedy alimenty na byłą żonę są dożywotnie

Alimenty na żonę po rozwodzie nie należą się automatycznie. Kodeks rodzinny zna dwie różne podstawy: zwykły obowiązek z art. 60 § 1 KRO, który wymaga niedostatku i wygasa po pięciu latach, oraz rozszerzony obowiązek z art. 60 § 2 KRO wobec męża wyłącznie winnego, który niedostatku nie wymaga i żadnego terminu nie ma.

Redakcja PytaniaPrawne · 24 sierpnia 2026

Prawo rodzinne

Rozwód a kredyt hipoteczny: co dzieje się z ratą, mieszkaniem i podziałem majątku

Rozwód kończy małżeństwo i wspólność majątkową, ale nie dotyka umowy kredytowej. Bank nie jest stroną sprawy rozwodowej i nie jest związany wyrokiem, więc po rozwodzie oboje odpowiadacie za całą ratę solidarnie. Pokazujemy, jak realnie wyjść z kredytu, dlaczego sąd wycenia mieszkanie bez odliczania hipoteki i który termin przekreśla roszczenie o zwrot spłaconych rat.

Redakcja PytaniaPrawne · 23 sierpnia 2026

Prawo rodzinne

Opieka naprzemienna bez zgody matki: czy sąd może ją orzec wbrew drugiemu rodzicowi

Sprzeciw matki nie zamyka sprawy o opiekę naprzemienną. Gdy porozumienia nie ma, sąd rozstrzyga sam, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców (art. 107 § 2 KRO). Pokazujemy, jak sąd czyta różne rodzaje sprzeciwu, co bada opiniodawczy zespół sądowych specjalistów i co konkretnie zrobić, żeby wniosek miał szanse mimo braku zgody drugiej strony.

Redakcja PytaniaPrawne · 22 sierpnia 2026

Prawo rodzinne

Opieka naprzemienna a alimenty: czy przy opiece naprzemiennej płaci się alimenty i jak dzieli się 800 plus

Podział czasu po połowie nie zeruje obowiązku alimentacyjnego. O kwocie decydują usprawiedliwione potrzeby dziecka i możliwości zarobkowe rodziców (art. 135 § 1 KRO), a nie kalendarz. Pokazujemy metodę wyliczenia na liczbach, wyjaśniamy podział 800 plus przy opiece naprzemiennej i to, dlaczego świadczenie wychowawcze nie obniża alimentów.

Redakcja PytaniaPrawne · 21 sierpnia 2026

Prawo spadkowe

Rozdzielność majątkowa a dziedziczenie: czy małżonek dziedziczy przy intercyzie

Intercyza rozstrzyga, co należy do kogo za życia, a nie o tym, kto po kim dziedziczy. Małżonek nadal dostaje nie mniej niż jedną czwartą spadku (art. 931 § 1 KC) i zachowuje prawo do zachowku. Zmienia się wielkość masy spadkowej, i to zwykle na jego niekorzyść.

Redakcja PytaniaPrawne · 19 sierpnia 2026

Prawo spadkowe

Stwierdzenie nabycia spadku i co dalej: SD-Z2, księga wieczysta i kolejne kroki

Postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia ustala tylko, kto dziedziczy i w jakim ułamku. Potem zostają trzy odrębne sprawy, a termin ma wyłącznie jedna z nich: zgłoszenie SD-Z2 do urzędu skarbowego.

Redakcja PytaniaPrawne · 16 sierpnia 2026

Prawo spadkowe

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka bez zgody sądu: odrzucenie spadku w imieniu małoletniego krok po kroku

W najczęstszym układzie rodzinnym, czyli gdy rodzic odrzucił zadłużony spadek i to samo robi za swoje dzieci, wizyta w sądzie opiekuńczym jest od 2023 roku zbędna. Wystarczy jedna wizyta u notariusza, o ile spełnione są cztery warunki z art. 101 § 4 KRO.

Redakcja PytaniaPrawne · 15 sierpnia 2026

Prawo spadkowe

Podważenie testamentu: kiedy jest możliwe, w jakim terminie i jakie dowody działają

Wady formy testamentu, na przykład wydruk komputerowy albo wspólny testament małżonków, można podnosić bez ograniczenia czasowego. Zarzut braku świadomości z art. 945 KC wygasa po trzech latach od dowiedzenia się o przyczynie i po dziesięciu latach od otwarcia spadku.

Redakcja PytaniaPrawne · 13 sierpnia 2026

Prawo pracy

Renta chorobowa po 50 roku życia: czy przyznaje się ją na stałe po 55 i 60 roku życia

Po pięćdziesiątce nie zmieniają się warunki przyznania renty, tylko szanse na jej utrzymanie. Wyjaśniamy, co naprawdę wynika z art. 13 ust. 3a ustawy o emeryturach i rentach, dlaczego mit renty stałej po 50 roku życia jest tak trwały i który przepis realnie premiuje długi staż.

Redakcja PytaniaPrawne · 11 sierpnia 2026

Prawo spadkowe

Wydziedziczenie dziecka za życia: czy to możliwe i co działa zamiast tego

Wydziedziczenie działa wyłącznie z testamentu i dopiero po śmierci spadkodawcy. Za życia skutek daje tylko umowa o zrzeczenie się dziedziczenia zawarta u notariusza, a ta w odróżnieniu od wydziedziczenia obejmuje z automatu także wnuki.

Redakcja PytaniaPrawne · 9 sierpnia 2026

Prawo cywilne

Słabe strony upadłości konsumenckiej: co realnie tracisz i których długów sąd nie umorzy

Upadłość konsumencka umarza długi, ale kosztuje więcej niż 30 zł opłaty sądowej. Majątek wspólny małżonków wchodzi do masy w całości, poręczyciel zostaje z długiem, wpis w rejestrze jest jawny, a plan spłaty potrafi trwać siedem lat. Sprawdź, co dokładnie tracisz i kiedy mimo to warto.

Redakcja PytaniaPrawne · 4 sierpnia 2026

Prawo pracy

Zwolnienie dyscyplinarne konsekwencje: nowa praca, zasiłek dla bezrobotnych i świadectwo pracy

Dyscyplinarka zostawia trzy realne ślady: zapis w świadectwie pracy, utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych i trudniejszą rozmowę o nowej pracy. Sprawdź, co naprawdę wynika z przepisów, co zmieniło się 1 czerwca 2025 roku i czego pracodawca odebrać Ci nie może.

Redakcja PytaniaPrawne · 3 sierpnia 2026

Prawo pracy

Odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę: ile wynosi i jak je obliczyć

Odszkodowanie za wadliwe wypowiedzenie wynosi od dwóch tygodni do trzech miesięcy wynagrodzenia, ale nie mniej niż za okres wypowiedzenia. Sprawdź, jak liczy się podstawę, ile dostaniesz przy dyscyplinarce i dlaczego kwota jest wolna od PIT i ZUS.

Redakcja PytaniaPrawne · 1 sierpnia 2026

Prawo pracy

Sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS: termin 14 dni, wzór i komisja lekarska

Na sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS masz czternaście dni, a nie miesiąc. To krótki termin, który decyduje o czymś więcej niż jedno pismo: bez sprzeciwu sąd może później odrzucić odwołanie od decyzji ZUS.

Redakcja PytaniaPrawne · 31 lipca 2026

Prawo cywilne

Przedawnienie długu: ile lat, od kiedy liczyć i jak podnieść zarzut przedawnienia

Dług przedawnia się po trzech albo sześciu latach, ale koniec terminu zawsze przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Zobacz, od kiedy liczyć bieg przedawnienia, co go przerywa, a co tylko zawiesza, i jak wyraźnie podnieść zarzut przedawnienia w sądzie.

Redakcja PytaniaPrawne · 26 lipca 2026

Prawo cywilne

Zwrot kaucji za mieszkanie: ile czasu ma wynajmujący i kiedy może potrącić

Wynajmujący ma na zwrot kaucji miesiąc od dnia opróżnienia lokalu, a nie „do kiedy się rozliczy”. Zobacz, co naprawdę wolno mu potrącić, czego potrącić nie może i jak wygląda wezwanie do zapłaty, gdy pieniądze nie wracają.

Redakcja PytaniaPrawne · 24 lipca 2026

Prawo rodzinne

Alimenty do jakiego wieku: ile trwa obowiązek na dziecko i kiedy można przestać płacić

Osiemnaste urodziny dziecka niczego nie kończą, a komornik nie przestaje egzekwować sam z siebie. Zobacz, od czego naprawdę zależy koniec obowiązku alimentacyjnego, ile trwa przy studiach i jak formalnie przestać płacić.

Redakcja PytaniaPrawne · 23 lipca 2026

Prawo spadkowe

Zachowek po rodzicach: ile procent, komu się należy i ile masz czasu

Rodzice zapisali wszystko jednemu dziecku albo przepisali mieszkanie za życia? Zachowek po rodzicach chroni pominiętych zstępnych. Zobacz, ile wynosi, komu przysługuje i ile masz na niego czasu.

Redakcja PytaniaPrawne · 23 lipca 2026

Prawo pracy

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika: jak napisać, okres i wzór

Pracownik może wypowiedzieć każdą umowę o pracę bez podawania przyczyny. Sprawdź, jak napisać wypowiedzenie, ile wynosi okres wypowiedzenia i co z urlopem oraz świadectwem pracy.

Redakcja PytaniaPrawne · 23 lipca 2026

Prawo spadkowe

Zachowek od darowizny: kiedy się należy, ile wynosi i od kogo go żądać

Rozdanie majątku za życia nie chroni przed zachowkiem: darowizny dolicza się do spadku. Sprawdź, które z nich się liczą, jak działa limit 10 lat i od kogo można żądać zapłaty.

Redakcja PytaniaPrawne · 22 lipca 2026

Prawo pracy

Wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron: rozwiązanie umowy, wzór i zasiłek

Porozumienie stron kończy umowę w dowolnie ustalonym dniu, bez okresu wypowiedzenia. Zobacz wzór, sprawdź, czy pracodawca musi się zgodzić, i policz koszt w zasiłku dla bezrobotnych.

Redakcja PytaniaPrawne · 22 lipca 2026

Prawo spadkowe

Zachowek: ile wynosi, komu przysługuje i jak go obliczyć

Zachowek to połowa wartości udziału, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, a dla osób małoletnich i trwale niezdolnych do pracy dwie trzecie. Zobacz, jak go policzyć.

Redakcja PytaniaPrawne · 19 lipca 2026

Prawo pracy

Okres wypowiedzenia umowy o pracę: ile wynosi i jak go liczyć

Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony i określony zależy od stażu u danego pracodawcy: 2 tygodnie, miesiąc albo 3 miesiące. Zobacz, jak liczyć staż i od kiedy biegnie termin.

Redakcja PytaniaPrawne · 19 lipca 2026