Mobbing w pracy zgłaszasz najpierw pracodawcy: pisemnie, do działu kadr, zarządu albo komisji antymobbingowej, z potwierdzeniem odbioru. Gdy firma nie reaguje, skargę kierujesz do okręgowego inspektoratu Państwowej Inspekcji Pracy. Pieniądze, czyli zadośćuczynienie i odszkodowanie, przyzna Ci wyłącznie sąd pracy, a pozew jest dla pracownika bezpłatny.
Ten tekst jest dla osoby, która właśnie zdecydowała, że dłużej tego nie zniesie, i zastanawia się, od czego zacząć. Kolejność ma znaczenie. Złe pierwsze zgłoszenie potrafi ostrzec przełożonego, zanim zabezpieczysz dowody, a zgłoszenie w złe miejsce kosztuje tygodnie. Poniżej znajdziesz wszystkie adresy, pod które można zgłosić mobbing, co każdy z nich realnie może zrobić i w jakiej kolejności z nich korzystać. Uwzględniamy też nowe przepisy Kodeksu pracy, które wchodzą w życie 5 listopada 2026 r.
Gdzie zgłosić mobbing w pracy, czyli cztery adresy i co każdy z nich może
Każda instytucja ma inne uprawnienia. Najczęstszy błąd to oczekiwanie, że inspektor pracy zasądzi odszkodowanie albo że policja zajmie się złośliwym szefem. Tabela pokazuje, czego możesz się spodziewać.
| Gdzie | Co może zrobić | Czego nie zrobi | Koszt |
|---|---|---|---|
| Pracodawca (kadry, zarząd, komisja antymobbingowa) | przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, przenieść sprawcę, ukarać go, rozdzielić zespół | nie wypłaci odszkodowania z własnej woli bez ugody | 0 zł |
| Państwowa Inspekcja Pracy | skontrolować, czy pracodawca przeciwdziała mobbingowi, wydać wystąpienie, ukarać za wykroczenia | nie rozstrzygnie, czy był mobbing, i nie przyzna pieniędzy | 0 zł |
| Policja albo prokuratura | wszcząć postępowanie, gdy zachowanie jest przestępstwem (groźby, uporczywe nękanie, złośliwe naruszanie praw pracownika) | nie zajmie się samą atmosferą w zespole | 0 zł |
| Sąd pracy | zasądzić zadośćuczynienie i odszkodowanie od pracodawcy | nie ukarze sprawcy karnie | 0 zł opłaty od pozwu |
Komu zgłosić mobbing w pracy wewnątrz firmy
Zacznij od sprawdzenia, czy w Twojej firmie jest procedura antymobbingowa. Zwykle stoi w regulaminie pracy, w osobnym regulaminie albo w polityce, którą podpisywałeś przy zatrudnieniu. Wskazuje adresata: dział kadr, pełnomocnika do spraw etyki, zarząd albo komisję antymobbingową. Gdy procedury nie ma, pismo kierujesz do pracodawcy, czyli do osoby lub organu, który reprezentuje firmę, z pominięciem przełożonego, którego dotyczy skarga.
Od 5 listopada 2026 r. procedura przestaje być dobrą praktyką i staje się obowiązkiem. Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 osób musi ustalić reguły i procedury przeciwdziałania mobbingowi w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie (nowy art. 94³a Kodeksu pracy, ustawa z 19 czerwca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1046). Na dostosowanie ma 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie. Nowy art. 94³ § 1 każe też pracodawcy systematycznie przeciwdziałać mobbingowi przez wykrywanie, właściwe reagowanie, działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych nękaniem. Twoje zgłoszenie uruchamia ten obowiązek, a jego zlekceważenie jest później dowodem w sądzie.
Art. 94³ § 1 Kodeksu pracy w brzmieniu od 5.11.2026: Pracodawca jest obowiązany systematycznie przeciwdziałać mobbingowi w szczególności przez działania prewencyjne, wykrywanie mobbingu oraz właściwe reagowanie na mobbing, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem.
Jak napisać zgłoszenie mobbingu do pracodawcy
Pisemnie, rzeczowo i z datami. Opisz konkretne zachowania (kto, kiedy, co powiedział lub zrobił, kto widział), napisz, od kiedy to trwa, i poproś o wszczęcie postępowania wyjaśniającego oraz o informację o jego wyniku. Nie oceniaj sprawcy przymiotnikami, bo komisja i sąd szukają faktów. Złóż pismo za potwierdzeniem odbioru na kopii albo wyślij e-mailem na adres kadr i zachowaj wysłaną wiadomość. Data tego pisma będzie ważna, bo od niej widać, od kiedy firma wiedziała.
Zanim złożysz zgłoszenie, przenieś dowody w bezpieczne miejsce. Po skardze dostęp do skrzynki służbowej i komunikatora potrafi zniknąć z dnia na dzień. Zrób zrzuty ekranu wiadomości, prześlij kluczowe e-maile na prywatny adres, jeżeli regulamin firmy tego nie zabrania, i spisz dziennik zdarzeń. Jakie dowody sąd uznaje za mocne, rozpisaliśmy przy wzorze pozwu o mobbing i odszkodowanie.
Mobbing w pracy gdzie zgłaszać poza firmą, czyli Państwowa Inspekcja Pracy
Skargę do PIP składasz w okręgowym inspektoracie pracy właściwym dla siedziby pracodawcy albo miejsca pracy. Możesz ją wysłać listem, złożyć osobiście, przez ePUAP albo przez formularz na stronie inspekcji. Inspektor sprawdza, czy pracodawca wypełnia obowiązek przeciwdziałania mobbingowi: czy ma procedurę, czy zareagował na zgłoszenie, czy prowadził postępowanie. Po kontroli może skierować wystąpienie z poleceniem usunięcia nieprawidłowości, a za wykroczenia przeciwko prawom pracownika nałożyć mandat.
Dwie rzeczy, które warto wiedzieć przed wysłaniem. Po pierwsze, inspektor nie stwierdzi, że byłeś ofiarą mobbingu, i nie każe pracodawcy zapłacić. To robi tylko sąd. Protokół z kontroli bywa jednak bardzo dobrym dowodem w procesie. Po drugie, PIP nie rozpatruje skarg bez imienia, nazwiska i adresu, ale możesz zastrzec, żeby inspektor nie ujawniał pracodawcy, że kontrola wynika z Twojej skargi. Inspektor ma obowiązek zachować to w tajemnicy.
Czy mobbing można zgłosić anonimowo?
Do PIP nie, bo skarga anonimowa zostaje bez rozpoznania, choć dane skarżącego można zastrzec. Wewnątrz firmy często tak: pracodawca zatrudniający co najmniej 50 osób musi mieć wewnętrzny kanał zgłoszeń dla sygnalistów, a wiele firm dopuszcza w nim także zgłoszenia dotyczące mobbingu i zgłoszenia anonimowe. Sprawdź regulamin zgłoszeń wewnętrznych. Pamiętaj, że anonimowe zgłoszenie trudno potem wykorzystać jako dowód, że firma wiedziała o Twojej sprawie.
Kiedy zgłosić mobbing na policję
Sam mobbing nie jest przestępstwem, ale wiele jego form już tak. Groźby karalne, uporczywe nękanie, także po godzinach, przez telefon i komunikatory (art. 190a Kodeksu karnego), naruszenie nietykalności cielesnej czy złośliwe lub uporczywe naruszanie praw pracownika przez osobę wykonującą czynności z zakresu prawa pracy (art. 218 § 1a KK, do 2 lat pozbawienia wolności) zgłaszasz na policji albo w prokuraturze. Zniewaga i zniesławienie to przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, więc w ich przypadku akt oskarżenia składasz sam w sądzie. Postępowanie karne nie da Ci zadośćuczynienia od pracodawcy, ale ustalenia z niego wzmacniają sprawę przed sądem pracy.
Sąd pracy, czyli jedyne miejsce, w którym dostaniesz pieniądze
Zadośćuczynienie i odszkodowanie za mobbing zasądza sąd pracy od pracodawcy, nawet gdy nękał Cię kierownik albo kolega. Pozew składasz w sądzie właściwym dla siedziby pracodawcy albo dla miejsca pracy, nie płacisz opłaty, a na złożenie masz 3 lata (art. 291 § 1 Kodeksu pracy). Pozew możesz złożyć, wciąż pracując, albo po odejściu z firmy.
| Roszczenie | Do 4.11.2026 | Od 5.11.2026 |
|---|---|---|
| Zadośćuczynienie za mobbing | tylko przy rozstroju zdrowia, bez minimum | co najmniej 6 × minimalne wynagrodzenie, czyli 28 836 zł przy stawce 4806 zł |
| Odszkodowanie za mobbing | co najmniej 4806 zł | w wysokości szkody, bez minimum |
| Sąd | okręgowy, gdy żądasz ponad 100 000 zł | zawsze rejonowy (nowy art. 461 § 1¹ KPC) |
Nowe przepisy obejmą także mobbing, który zaczął się przed 5 listopada 2026 r. i trwał po tej dacie (art. 3 ustawy nowelizującej). Gdy nękanie wciąż trwa, termin złożenia pozwu jest więc decyzją taktyczną. Kwoty, wzór pozwu, listę dowodów i zasady podatkowe opisujemy na stronie odszkodowanie za mobbing i pozew o mobbing wzór.
Zawezwanie do próby ugodowej zamiast pozwu
Jeżeli wolisz porozumieć się z pracodawcą, możesz złożyć do sądu wniosek o zawezwanie do próby ugodowej (art. 185 KPC). Ugoda zawarta przed sądem ma dwie zalety. Jest tytułem egzekucyjnym, a kwota z ugody sądowej jest zwolniona z PIT (art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT). Te same pieniądze z porozumienia podpisanego w biurze podlegają opodatkowaniu.
Mobbing w pracy co robić krok po kroku
- Zabezpiecz dowody, zanim cokolwiek zgłosisz: zrzuty ekranu, e-maile, dziennik zdarzeń z datami, dane świadków.
- Idź do lekarza albo psychologa, jeżeli nękanie odbija się na zdrowiu. Do 4.11.2026 rozstrój zdrowia jest warunkiem zadośćuczynienia, a później dokumentacja nadal podnosi jego kwotę. Zaświadczenie z datą pierwszej wizyty jest dowodem, kiedy pojawiły się skutki.
- Złóż pisemne zgłoszenie do pracodawcy i poczekaj na reakcję rozsądny czas, zwykle 2 do 4 tygodni, chyba że procedura wskazuje inny termin.
- Gdy firma nie reaguje, skarga do PIP, z zastrzeżeniem poufności, jeżeli dalej pracujesz.
- Pozew do sądu pracy o zadośćuczynienie i odszkodowanie, a przy groźbach i stalkingu równolegle zawiadomienie na policję.
Jeżeli praca staje się nie do zniesienia, możesz rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy (art. 55 § 1¹ KP), na piśmie i z podaniem przyczyny. Dostajesz wtedy odszkodowanie w wysokości pensji za okres wypowiedzenia, a w świadectwie pracy tryb jak przy wypowiedzeniu przez pracodawcę. Gdy coś się w nim nie zgadza, masz 14 dni na wniosek o sprostowanie świadectwa pracy. Szukając kolejnego miejsca, warto przed rozmową sprawdzić opinie o atmosferze u nowego pracodawcy, bo historia potrafi się powtórzyć w firmie z tym samym stylem zarządzania.
Czy pracodawca może mnie zwolnić za zgłoszenie mobbingu?
Nie. Skorzystanie z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia prawa pracy nie może być podstawą niekorzystnego traktowania ani przyczyną wypowiedzenia (art. 18³e § 1 KP). Od 5 listopada 2026 r. za takie represje należy się zadośćuczynienie co najmniej w wysokości minimalnego wynagrodzenia, a ochrona obejmuje też współpracownika, który Ci pomógł, na przykład zeznając. Jeżeli mimo to dostaniesz wypowiedzenie, masz 21 dni na odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę, a w pozwie możesz połączyć to żądanie z roszczeniami za mobbing.
Gdzie zgłosić mobbing, gdy pracuję na umowie zlecenia albo B2B?
Art. 94³ Kodeksu pracy chroni pracowników, czyli osoby na umowie o pracę. Zleceniobiorca i osoba na kontrakcie B2B nie pozwą o mobbing w sądzie pracy, ale mogą żądać ochrony dóbr osobistych w sądzie cywilnym (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego) i zgłaszać przestępstwa na policję. Gdy umowa cywilna w praktyce wygląda jak etat (stałe godziny, podległość, praca w miejscu wskazanym przez firmę), można najpierw żądać ustalenia istnienia stosunku pracy, a wtedy otwiera się droga do roszczeń z art. 94³.
Nie wiesz, który adres jest właściwy w Twojej sytuacji albo czy to, co się dzieje, sąd uzna za mobbing? Opisz sprawę w formularzu na górze strony. Od razu i za darmo dostaniesz ogólną informację prawną przygotowaną przez AI: gdzie zgłosić, w jakiej kolejności i jakie dowody zebrać przed pierwszym pismem.