Wstrzymanie egzekucji alimentów: wniosek wierzyciela i dłużnika o zawieszenie lub umorzenie, wzór

Egzekucję alimentów może zatrzymać zarówno wierzyciel, jak i dłużnik, ale każdy inną drogą. Wierzyciel, czyli zwykle rodzic, który reprezentuje dziecko, składa komornikowi wniosek o zawieszenie (art. 820 § 1 KPC) albo o umorzenie (art. 825 pkt 1 KPC) i komornik musi go uwzględnić. Dłużnik alimentacyjny może żądać zawieszenia egzekucji alimentów przyszłych tylko wtedy, gdy spłaci wszystkie zaległe raty i wpłaci na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę alimentów za sześć miesięcy (art. 1083 § 4 KPC). Zanim wierzyciel podpisze wniosek, musi sprawdzić dwie rzeczy: czy nie traci przez to świadczeń z funduszu alimentacyjnego i kto zapłaci opłatę komorniczą przy umorzeniu.

Ten tekst jest dla dwóch osób w tej samej sprawie. Pierwsza to matka albo ojciec, który prowadzi egzekucję w imieniu dziecka, a drugi rodzic zaczął płacić regularnie i proponuje, żeby „odwołać komornika”. Druga to dłużnik, który spłacił zaległości i chce, żeby pracodawca przestał potrącać 60 % pensji. Obie sytuacje mają rozwiązanie, ale błędny wniosek potrafi kosztować kilka tysięcy złotych albo prawo do świadczenia z funduszu. Ogólne zasady wstrzymywania egzekucji, w tym wzór wniosku z art. 822 KPC, opisujemy na stronie o wniosku o wstrzymanie egzekucji komorniczej. Tutaj skupiamy się na tym, co przy alimentach działa inaczej.

Wstrzymanie egzekucji alimentów: trzy drogi i kto z nich korzysta

Poza tabelą zostaje art. 822 KPC, wspólny dla wszystkich egzekucji: komornik wstrzyma się z konkretną czynnością, gdy dłużnik przed jej rozpoczęciem przedstawi niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że zapłacił albo że wierzyciel udzielił mu zwłoki. Przy alimentach ma to ograniczone znaczenie, bo egzekucja dotyczy także rat, które staną się wymagalne w przyszłości, a dowód zapłaty obejmuje tylko przeszłość.

Zawieszenie egzekucji alimentów na wniosek wierzyciela

Wierzyciel może zawiesić egzekucję w każdej chwili i bez podawania powodu. Komornik odmówi tylko wtedy, gdy wniosek zmierza wyłącznie do przedłużenia postępowania (art. 820 § 1 KPC), co przy alimentach praktycznie się nie zdarza. Zawieszenie nie kosztuje nic i ma jedną dużą zaletę: zajęcie wynagrodzenia i rachunku formalnie zostaje, więc gdy drugi rodzic przestanie płacić, wystarczy jedno pismo z żądaniem podjęcia, bez nowego wniosku o wszczęcie i bez czekania na ponowne zajęcia.

Przy alimentach obowiązuje też dłuższy termin na podjęcie. W zwykłej egzekucji postępowanie zawieszone na wniosek wierzyciela umarza się z urzędu, jeżeli przez sześć miesięcy nikt nie zażąda jego podjęcia (art. 824 § 1 pkt 4 KPC). W sprawach alimentacyjnych ten termin wynosi trzy lata od dnia zawieszenia, a sama bezskuteczność egzekucji nie jest podstawą umorzenia (art. 1086 § 5 KPC). Dla rodzica, który chce dać drugiej stronie szansę na dobrowolne płacenie, zawieszenie jest więc zwykle lepsze niż umorzenie.

Art. 1086 § 5 KPC: Bezskuteczność egzekucji nie stanowi podstawy umorzenia postępowania. Jeżeli wierzyciel w terminie roku od daty wezwania nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania albo w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania nie zażądał jego podjęcia, postępowanie umarza się w całości lub w części z urzędu.

Fundusz alimentacyjny: kiedy wstrzymanie egzekucji kosztuje świadczenie

To jest punkt, o którym rodzice najczęściej dowiadują się za późno. Świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje tylko przy bezskuteczności egzekucji, a ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów definiuje ją jako egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących alimentów (art. 2 pkt 2 tej ustawy). Warunkiem jest więc toczące się postępowanie egzekucyjne, które nie przynosi pełnej kwoty.

Jeżeli pobierasz świadczenie z funduszu i złożysz wniosek o zawieszenie albo umorzenie, znika jego podstawa: nie ma egzekucji, więc nie ma jej bezskuteczności. Gmina albo ośrodek pomocy społecznej wstrzyma wypłatę, a świadczenia pobrane po utracie prawa mogą zostać uznane za nienależnie pobrane i trzeba będzie je zwrócić. Zanim podpiszesz wniosek do komornika, sprawdź więc realnie, czy drugi rodzic płaci pełną kwotę od kilku miesięcy, a nie od jednego przelewu.

Druga kwestia to zaległości, które dłużnik ma wobec funduszu. Kwoty wypłacone Ci przez gminę dłużnik zwraca państwu, a to roszczenie nie należy do Ciebie. Twój wniosek o umorzenie dotyczy Twoich alimentów, nie długu dłużnika wobec funduszu, dlatego dłużnik, który liczy na to, że „matka odwoła komornika i będzie po sprawie”, zwykle się rozczaruje.

Umorzenie egzekucji alimentów na wniosek wierzyciela i koszty

Umorzenie idzie dalej niż zawieszenie: komornik uchyla zajęcia i zamyka sprawę (art. 826 § 1 KPC). Nie oznacza to zrzeczenia się alimentów. Wyrok albo ugoda nadal obowiązują, a wierzyciel może wszcząć egzekucję ponownie, gdy płatności ustaną. Zaległe raty przedawniają się jednak po trzech latach (art. 137 § 1 KRO), więc długa przerwa bez egzekucji może oznaczać realną utratę części zaległości.

Koszty przy alimentach działają odwrotnie niż w zwykłej sprawie o dług. Przy umorzeniu egzekucji świadczeń powtarzających się na wniosek wierzyciela albo po bezczynności opłatę stosunkową w wysokości 5 % wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania ponosi dłużnik, nie wierzyciel (art. 29 ust. 3 ustawy o kosztach komorniczych). Jeżeli wniosek o umorzenie złożono przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, opłata wynosi 100 zł (art. 29 ust. 2 w związku z ust. 3).

Przy egzekucji wszczętej z urzędu, na żądanie sądu, który zasądził alimenty (art. 1085 KPC), wniosek wierzyciela o umorzenie wymaga zgody tego sądu (art. 825 pkt 1 KPC). W typowej sprawie egzekucję wszczyna jednak sam wierzyciel i zgoda sądu nie jest potrzebna. Szczegóły samego wniosku, w tym opłaty w sprawach o zwykłe długi, opisujemy w tekście o wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zawieszenie egzekucji alimentów na wniosek dłużnika: depozyt za sześć miesięcy

Dłużnik alimentacyjny nie może zatrzymać egzekucji samym zapewnieniem, że od teraz będzie płacił. Ustawa daje mu jedną konkretną drogę, której większość poradników w ogóle nie wymienia. Art. 1083 § 4 KPC pozwala żądać zawieszenia postępowania co do alimentów przyszłych, jeżeli dłużnik spełni łącznie dwa warunki:

• zapłaci wszystkie świadczenia już wymagalne, czyli całość zaległości z odsetkami i kosztami egzekucji,
• wpłaci na rachunek depozytowy Ministra Finansów kwotę równą alimentom za sześć miesięcy i jednocześnie upoważni komornika do jej pobierania.

Przy alimentach 1 200 zł miesięcznie oznacza to depozyt 7 200 zł. Depozyt nie przepada: to zabezpieczenie na wypadek, gdyby dłużnik przestał płacić. Komornik sięga po niego dopiero wtedy, gdy stwierdzi zwłokę, i w tym samym momencie z urzędu podejmuje postępowanie. Zawieszenie z art. 1083 § 4 KPC nie wyklucza przy tym zajęć na przyszłość (art. 1083 § 5 KPC), ale sąd na wniosek dłużnika może, po wysłuchaniu stron, uchylić dokonane zajęcia. To właśnie ten wniosek realnie zatrzymuje potrącenia z pensji.

Art. 1083 § 4 KPC: Dłużnik może żądać zawieszenia postępowania egzekucyjnego co do świadczeń alimentacyjnych wymagalnych w przyszłości, jeżeli uiści wszystkie świadczenia wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę równą sumie świadczeń alimentacyjnych za sześć miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej sumy.

Jeżeli dłużnik płacił alimenty bezpośrednio drugiemu rodzicowi, a ten mimo to prowadzi egzekucję tych samych rat, sprawa przestaje dotyczyć wstrzymania. To spór o to, czy dług jeszcze istnieje, i rozstrzyga go sąd w powództwie przeciwegzekucyjnym z wnioskiem o zawieszenie egzekucji na czas procesu. Podobnie gdy dziecko się usamodzielniło i obowiązek wygasł: komornik nie bada, czy alimenty nadal się należą (art. 804 § 1 KPC), więc bez wyroku sądu będzie ściągał dalej. Kiedy obowiązek się kończy, opisujemy w tekście alimenty do jakiego wieku.

Wniosek o wstrzymanie egzekucji komorniczej alimentów: wzór dla wierzyciela

Wzór dotyczy najczęstszej sytuacji: rodzic prowadzący egzekucję w imieniu małoletniego dziecka zawiesza ją, bo drugi rodzic płaci regularnie. Pełnoletnie dziecko składa wniosek samo, we własnym imieniu. Wystarczy zwykłe pismo z podpisem, bez opłaty i bez uzasadnienia.

[Miejscowość], [data]
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [miejscowość] [imię i nazwisko komornika]
Kancelaria Komornicza nr [numer], [adres]

Sygn. akt: [sygnatura, np. KMP 123/25]
Wierzyciel: [imię i nazwisko dziecka], reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego [imię i nazwisko rodzica], [adres]
Dłużnik: [imię i nazwisko], [adres]

Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego

Na podstawie art. 820 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wnoszę o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie o sygnaturze wskazanej wyżej [w całości / w zakresie alimentów bieżących / w zakresie zaległości]. Jednocześnie wnoszę o pozostawienie w mocy dokonanych zajęć.

[podpis przedstawiciela ustawowego]

Zdanie o pozostawieniu zajęć jest opcjonalne, ale warto je dodać, bo usuwa wątpliwość, czego chcesz. Jeżeli wolisz, żeby pracodawca przestał potrącać, a dłużnik płacił bezpośrednio, zamiast zawieszenia złóż wniosek o umorzenie i licz się z tym, że przy ponownej zwłoce egzekucja zaczyna się od nowa. Porozumienie z drugim rodzicem o sposobie płacenia spiszcie na piśmie. Nie musicie się spotykać: dokument opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym jest równoważny formie pisemnej (art. 78¹ § 2 KC), więc później posłuży też jako dowód dla komornika z art. 822 KPC.

Wniosek dłużnika o zawieszenie egzekucji alimentów: co dołączyć

Wniosek dłużnika z art. 1083 § 4 KPC składa się do komornika, który prowadzi egzekucję. Komornik sprawdzi dwie rzeczy i przy braku któregokolwiek dokumentu wniosek oddali:

• zaświadczenie komornika albo wyliczenie z akt, że na dzień złożenia wniosku nie ma zaległości, wraz z potwierdzeniem zapłaty kosztów egzekucji,
• potwierdzenie wpłaty na rachunek depozytowy Ministra Finansów kwoty równej sześciu miesięcznym ratom alimentów,
• oświadczenie o umocowaniu komornika do podejmowania tej sumy (może być częścią wniosku),
• jeżeli chcesz, żeby pracodawca przestał potrącać: osobny wniosek do sądu o uchylenie zajęć (art. 1083 § 5 KPC).

Numer rachunku depozytowego i tytuł wpłaty ustal wcześniej w kancelarii komornika, bo wpłata na zwykły rachunek kancelarii zostanie potraktowana jako spłata, a nie depozyt. Postanowienie komornika w tej sprawie zaskarżysz skargą na czynności komornika w terminie tygodnia, a na postanowienie sądu o uchyleniu zajęć przysługuje zażalenie.

Najczęstsze pytania

Czy matka może wstrzymać egzekucję alimentów?

Tak. Rodzic, który prowadzi egzekucję w imieniu małoletniego dziecka, może złożyć wniosek o zawieszenie (art. 820 § 1 KPC) albo o umorzenie (art. 825 pkt 1 KPC), a komornik musi go uwzględnić. Wcześniej trzeba sprawdzić, czy rodzina nie pobiera świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bo zatrzymanie egzekucji odbiera podstawę do ich wypłaty.

Czy umorzenie egzekucji alimentów oznacza, że alimenty przestają obowiązywać?

Nie. Umorzenie kończy tylko postępowanie u komornika i uchyla zajęcia. Wyrok albo ugoda alimentacyjna nadal wiążą, a wierzyciel może wszcząć nową egzekucję, gdy dłużnik przestanie płacić. Obowiązek zmienia albo uchyla wyłącznie sąd w sprawie o obniżenie lub wygaśnięcie alimentów.

Kto płaci komornikowi, gdy wierzyciel umorzy egzekucję alimentów?

Dłużnik. Przy egzekucji świadczeń powtarzających się, a alimenty do nich należą, opłatę 5 % wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania przy umorzeniu na wniosek wierzyciela ponosi dłużnik (art. 29 ust. 3 u.k.k.). Gdy wniosek złożono przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, opłata wynosi 100 zł.

Ile trwa zawieszenie egzekucji alimentów?

Do czasu, aż wierzyciel zażąda podjęcia postępowania, maksymalnie trzy lata. Jeżeli w tym czasie wierzyciel nie złoży wniosku o podjęcie, postępowanie umarza się z urzędu (art. 1086 § 5 KPC). W zwykłych sprawach o dług ten termin wynosi tylko sześć miesięcy.

Czy dłużnik alimentacyjny może zawiesić egzekucję, jeśli spłacił zaległości?

Sama spłata zaległości nie wystarcza. Dłużnik musi dodatkowo wpłacić na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę alimentów za sześć miesięcy i upoważnić komornika do jej pobierania (art. 1083 § 4 KPC). Dopiero wtedy może żądać zawieszenia egzekucji alimentów przyszłych i wnosić do sądu o uchylenie zajęć.

Jeżeli nie jesteś pewien, która droga pasuje do Twojej sprawy, opisz ją w formularzu na górze strony: kto prowadzi egzekucję, czy są zaległości, czy rodzina pobiera świadczenie z funduszu i co proponuje druga strona. Od razu dostaniesz ogólną informację prawną przygotowaną przez AI, a jeśli sprawa zmierza do sądu, zajrzyj też do wzoru pozwu o alimenty, który pokazuje, jak sąd liczy wysokość świadczenia.