Question 1

Co zrobić, gdy sąsiad blokuje służebność przejazdu?

Accepted Answer

Masz dwie podstawy i musisz wybrać szybko. Powództwo o naruszenie posiadania jest szybsze, bo sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt naruszenia (art. 478 KPC), ale wygasa po roku od zablokowania drogi (art. 344 § 2 KC). Roszczenie negatoryjne z art. 222 § 2 w związku z art. 251 KC nie ma terminu, lecz wymaga wykazania, że służebność istnieje.

Question 2

Ile kosztuje ustanowienie służebności drogi koniecznej?

Accepted Answer

Opłata sądowa od wniosku wynosi 200 zł (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Realnym kosztem są jednak biegli: geodeta i rzeczoznawca majątkowy to zwykle od 2 000 do 5 000 zł zaliczek. Osobno sąd zasądza wynagrodzenie dla właściciela obciążanej działki, wyliczane przez rzeczoznawcę.

Question 3

Kto wypłaca odszkodowanie za wywłaszczenie pod drogę?

Accepted Answer

Podmiot, na rzecz którego przeszła własność, czyli Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, w praktyce przez zarządcę drogi. Wysokość ustala decyzją starosta (drogi gminne i powiatowe) albo wojewoda (wojewódzkie i krajowe), na podstawie operatu rzeczoznawcy. Zapłata następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja odszkodowawcza stała się ostateczna.

Question 4

Czy odszkodowanie za wywłaszczenie jest opodatkowane?

Accepted Answer

Dla osoby fizycznej co do zasady nie, bo działa zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT. Odpada ono tylko wtedy, gdy łącznie: nieruchomość nabyto w ciągu 2 lat przed wszczęciem postępowania i cena była o co najmniej 50 procent niższa od odszkodowania. Osobną kwestią jest VAT, który dotyczy przekazujących działających jako podatnik VAT.

Question 5

Czy za słup energetyczny na działce należy się odszkodowanie?

Accepted Answer

Tak, jeżeli zakład nie ma tytułu prawnego do gruntu, a sam upływ lat go nie tworzy. Właścicielowi przysługują dwa odrębne roszczenia: o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem na przyszłość (art. 305 [2] § 2 KC) oraz o zapłatę za lata korzystania z działki bez podstawy prawnej (art. 224 i 225 KC).

Question 6

Ile lat wstecz można żądać zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości?

Accepted Answer

Sześć lat dla okresów po 9 lipca 2018 r. i dziesięć dla wcześniejszych, bo tego dnia skrócono termin z art. 118 KC. Uwaga na art. 229 § 1 KC: po ustanowieniu służebności grunt uznaje się za zwrócony, a wtedy na całe roszczenie wsteczne zostaje rok. Kolejność pism decyduje więc o kwocie.

Question 7

Kiedy przedawnia się roszczenie?

Accepted Answer

Podstawowy termin przedawnienia wynosi 6 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata (art. 118 Kodeksu cywilnego). Jeżeli termin jest dłuższy niż 2 lata, jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, co realnie wydłuża czas na pozew.

Question 8

Co musi zawierać wezwanie do zapłaty?

Accepted Answer

Oznaczenie wierzyciela i dłużnika, kwotę długu, jego podstawę (numer faktury albo umowy), termin zapłaty, numer rachunku i zapowiedź skierowania sprawy do sądu. Wezwanie ma znaczenie prawne: stawia roszczenie bezterminowe w stan wymagalności, bo dłużnik ma spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 Kodeksu cywilnego).

Question 9

Czy odsetki należą się bez zapisu w umowie?

Accepted Answer

Tak. Za opóźnienie w zapłacie wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie, nawet gdy umowa o nich milczy i nawet jeśli nie poniósł żadnej szkody (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego). W transakcjach między przedsiębiorcami stosuje się wyższą stawkę odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Question 10

Co zrobić po otrzymaniu nakazu zapłaty z sądu?

Accepted Answer

Masz dwa tygodnie od doręczenia nakazu na wniesienie środka zaskarżenia do sądu, który go wydał (art. 480² § 2 i art. 480³ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). W postępowaniu upominawczym jest to sprzeciw i nie podlega on opłacie sądowej. Po bezskutecznym upływie terminu nakaz uprawomocni się i stanie się podstawą egzekucji komorniczej.

Question 11

Czy współwłaściciel może sam wynająć wspólne mieszkanie?

Accepted Answer

Zwykle nie. Wynajem całej nieruchomości sądy traktują najczęściej jako czynność przekraczającą zwykły zarząd, a do takiej potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 Kodeksu cywilnego). Do czynności zwykłego zarządu wystarczy zgoda większości liczonej według wielkości udziałów (art. 201 KC). W braku zgody każdy współwłaściciel może wystąpić do sądu o upoważnienie do dokonania czynności.

Question 12

Kto płaci podatek od nieruchomości przy współwłasności?

Accepted Answer

Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, więc gmina może żądać całej kwoty od jednego z nich, niezależnie od wielkości jego udziału. Osoba, która zapłaciła całość, ma roszczenie regresowe do pozostałych, ale musi je zgłosić w sprawie o zniesienie współwłasności, bo po prawomocnym postanowieniu roszczenia z tytułu nakładów przepadają.

Question 13

Zasiedzenie po ilu latach następuje?

Accepted Answer

Po dwudziestu latach nieprzerwanego posiadania samoistnego, jeżeli posiadanie uzyskano w dobrej wierze, albo po trzydziestu latach, jeżeli w złej wierze (art. 172 Kodeksu cywilnego). Zła wiara nie wyklucza zasiedzenia, tylko wydłuża termin. Własność nabywa się z mocy prawa w dniu upływu terminu, a postanowienie sądu jedynie ten fakt stwierdza.

Question 14

Czy od zasiedzenia płaci się podatek?

Accepted Answer

Tak. Nabycie własności przez zasiedzenie jest opodatkowane stawką 7 procent podatku od spadków i darowizn (art. 15 ust. 2 ustawy). Zwolnienie dla najbliższej rodziny z art. 4a tu nie działa, bo dotyczy dziedziczenia i darowizny, a nie zasiedzenia. Do podstawy nie wlicza się jednak nakładów posiadacza, w tym wartości budynku, który sam wzniósł.

Question 15

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Accepted Answer

Każda osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i jest niewypłacalna, czyli utraciła zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Nie ma progu kwotowego długu, a postępowanie prowadzi się nawet wtedy, gdy wierzyciel jest tylko jeden (art. 491² ust. 2 prawa upadłościowego). Od 24 marca 2020 r. sąd nie oddala już wniosku z powodu winy dłużnika.

Question 16

Czy upadłość konsumencka zatrzymuje komornika?

Accepted Answer

Tak. Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, a po uprawomocnieniu się postanowienia zostaje umorzone (art. 146 ust. 1 prawa upadłościowego). Dalej egzekwowane są tylko alimenty i renty odszkodowawcze.

Question 17

Ile kosztuje legalizacja samowoli budowlanej?

Accepted Answer

Przy obiekcie wymagającym pozwolenia opłata legalizacyjna to pięćdziesięciokrotność stawki 500 zł pomnożona przez współczynnik kategorii i wielkości obiektu, co dla domu jednorodzinnego daje 50 000 zł (art. 49d w zw. z art. 59f Prawa budowlanego). Przy obiektach na zgłoszenie ustawa przewiduje ryczałt 5000 zł albo 2500 zł, a w trybie uproszczonym po 20 latach opłaty nie ma wcale.

Question 18

Czy samowola budowlana się przedawnia?

Accepted Answer

Obowiązek rozbiórki albo legalizacji nie przedawnia się i przechodzi na każdego kolejnego właściciela. Przedawnia się wyłącznie karalność wykroczenia z art. 93 pkt 13 Prawa budowlanego, po roku od popełnienia czynu (art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń). Art. 90, który czynił z samowoli przestępstwo zagrożone więzieniem, uchylono 19 września 2020 r.

Question 19

Ile kosztuje odrolnienie działki?

Accepted Answer

Należność za wyłączenie 1 ha z produkcji rolnej wynosi od 87 435 zł (klasa VI) do 437 175 zł (klasa I), czyli od 8,74 zł do 43,72 zł za metr (art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), pomniejszona o wartość rynkową gruntu. Do tego opłata roczna 10 % pełnej należności przez 10 lat. Pierwsze 0,05 ha pod dom jednorodzinny jest zwolnione z obu opłat (art. 12a), a grunty mineralne klas IV do VI nie wymagają decyzji wcale.

Question 20

Czy działka rolna z warunkami zabudowy jest działką budowlaną?

Accepted Answer

Nie w ewidencji gruntów i nie dla ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, która z kategorii nieruchomości rolnych wyłącza tylko grunty przeznaczone na inne cele w planie miejscowym (art. 2 pkt 1). Decyzja o warunkach zabudowy zmienia jedynie przeznaczenie na potrzeby pozwolenia na budowę; przed budową nadal trzeba wyłączyć grunt z produkcji rolnej, a decyzje prawomocne od 1 stycznia 2026 r. wygasają po 5 latach (art. 64c u.p.z.p.).

Prawo cywilne: umowy, długi i przedawnienie roszczeń

Pytania z dziedziny: prawo cywilne

Działka rolna z warunkami zabudowy: czy jest działką budowlaną, kto może ją kupić i czy bank da na nią kredyt

Samowola budowlana przedawnienie: dlaczego obowiązek rozbiórki nie wygasa i co daje 20 lat

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości: wniosek, termin 20 lat i ile trzeba oddać

Służebność przejazdu i przechodu: co zrobić, gdy sąsiad blokuje drogę

Bezumowne korzystanie z nieruchomości: przedawnienie i ile lat wstecz odzyskasz

Zasiedzenie nieruchomości po osobie zmarłej: kto składa wniosek i ile to kosztuje

Zniesienie współwłasności przy braku zgody: wniosek do sądu, przebieg sprawy i koszty

Słabe strony upadłości konsumenckiej: co realnie tracisz i których długów sąd nie umorzy

Przedawnienie długu: ile lat, od kiedy liczyć i jak podnieść zarzut przedawnienia

Zwrot kaucji za mieszkanie: ile czasu ma wynajmujący i kiedy może potrącić

O co ludzie pytają najczęściej: prawo cywilne