Question 1

Co zrobić, gdy sąsiad blokuje służebność przejazdu?

Accepted Answer

Masz dwie podstawy i musisz wybrać szybko. Powództwo o naruszenie posiadania jest szybsze, bo sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt naruszenia (art. 478 KPC), ale wygasa po roku od zablokowania drogi (art. 344 § 2 KC). Roszczenie negatoryjne z art. 222 § 2 w związku z art. 251 KC nie ma terminu, lecz wymaga wykazania, że służebność istnieje.

Question 2

Ile kosztuje ustanowienie służebności drogi koniecznej?

Accepted Answer

Opłata sądowa od wniosku wynosi 200 zł (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Realnym kosztem są jednak biegli: geodeta i rzeczoznawca majątkowy to zwykle od 2 000 do 5 000 zł zaliczek. Osobno sąd zasądza wynagrodzenie dla właściciela obciążanej działki, wyliczane przez rzeczoznawcę.

Question 3

Kto wypłaca odszkodowanie za wywłaszczenie pod drogę?

Accepted Answer

Podmiot, na rzecz którego przeszła własność, czyli Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, w praktyce przez zarządcę drogi. Wysokość ustala decyzją starosta (drogi gminne i powiatowe) albo wojewoda (wojewódzkie i krajowe), na podstawie operatu rzeczoznawcy. Zapłata następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja odszkodowawcza stała się ostateczna.

Question 4

Czy odszkodowanie za wywłaszczenie jest opodatkowane?

Accepted Answer

Dla osoby fizycznej co do zasady nie, bo działa zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT. Odpada ono tylko wtedy, gdy łącznie: nieruchomość nabyto w ciągu 2 lat przed wszczęciem postępowania i cena była o co najmniej 50 procent niższa od odszkodowania. Osobną kwestią jest VAT, który dotyczy przekazujących działających jako podatnik VAT.

Question 5

Czy za słup energetyczny na działce należy się odszkodowanie?

Accepted Answer

Tak, jeżeli zakład nie ma tytułu prawnego do gruntu, a sam upływ lat go nie tworzy. Właścicielowi przysługują dwa odrębne roszczenia: o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem na przyszłość (art. 305 [2] § 2 KC) oraz o zapłatę za lata korzystania z działki bez podstawy prawnej (art. 224 i 225 KC).

Question 6

Ile lat wstecz można żądać zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości?

Accepted Answer

Sześć lat dla okresów po 9 lipca 2018 r. i dziesięć dla wcześniejszych, bo tego dnia skrócono termin z art. 118 KC. Uwaga na art. 229 § 1 KC: po ustanowieniu służebności grunt uznaje się za zwrócony, a wtedy na całe roszczenie wsteczne zostaje rok. Kolejność pism decyduje więc o kwocie.

Question 7

Kiedy przedawnia się roszczenie?

Accepted Answer

Podstawowy termin przedawnienia wynosi 6 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata (art. 118 Kodeksu cywilnego). Jeżeli termin jest dłuższy niż 2 lata, jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, co realnie wydłuża czas na pozew.

Question 8

Co musi zawierać wezwanie do zapłaty?

Accepted Answer

Oznaczenie wierzyciela i dłużnika, kwotę długu, jego podstawę (numer faktury albo umowy), termin zapłaty, numer rachunku i zapowiedź skierowania sprawy do sądu. Wezwanie ma znaczenie prawne: stawia roszczenie bezterminowe w stan wymagalności, bo dłużnik ma spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 Kodeksu cywilnego).

Question 9

Czy odsetki należą się bez zapisu w umowie?

Accepted Answer

Tak. Za opóźnienie w zapłacie wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie, nawet gdy umowa o nich milczy i nawet jeśli nie poniósł żadnej szkody (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego). W transakcjach między przedsiębiorcami stosuje się wyższą stawkę odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Question 10

Co zrobić po otrzymaniu nakazu zapłaty z sądu?

Accepted Answer

Masz dwa tygodnie od doręczenia nakazu na wniesienie środka zaskarżenia do sądu, który go wydał (art. 480² § 2 i art. 480³ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). W postępowaniu upominawczym jest to sprzeciw i nie podlega on opłacie sądowej. Po bezskutecznym upływie terminu nakaz uprawomocni się i stanie się podstawą egzekucji komorniczej.

Question 11

Czy współwłaściciel może sam wynająć wspólne mieszkanie?

Accepted Answer

Zwykle nie. Wynajem całej nieruchomości sądy traktują najczęściej jako czynność przekraczającą zwykły zarząd, a do takiej potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 Kodeksu cywilnego). Do czynności zwykłego zarządu wystarczy zgoda większości liczonej według wielkości udziałów (art. 201 KC). W braku zgody każdy współwłaściciel może wystąpić do sądu o upoważnienie do dokonania czynności.

Question 12

Kto płaci podatek od nieruchomości przy współwłasności?

Accepted Answer

Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, więc gmina może żądać całej kwoty od jednego z nich, niezależnie od wielkości jego udziału. Osoba, która zapłaciła całość, ma roszczenie regresowe do pozostałych, ale musi je zgłosić w sprawie o zniesienie współwłasności, bo po prawomocnym postanowieniu roszczenia z tytułu nakładów przepadają.

Question 13

Zasiedzenie po ilu latach następuje?

Accepted Answer

Po dwudziestu latach nieprzerwanego posiadania samoistnego, jeżeli posiadanie uzyskano w dobrej wierze, albo po trzydziestu latach, jeżeli w złej wierze (art. 172 Kodeksu cywilnego). Zła wiara nie wyklucza zasiedzenia, tylko wydłuża termin. Własność nabywa się z mocy prawa w dniu upływu terminu, a postanowienie sądu jedynie ten fakt stwierdza.

Question 14

Czy od zasiedzenia płaci się podatek?

Accepted Answer

Tak. Nabycie własności przez zasiedzenie jest opodatkowane stawką 7 procent podatku od spadków i darowizn (art. 15 ust. 2 ustawy). Zwolnienie dla najbliższej rodziny z art. 4a tu nie działa, bo dotyczy dziedziczenia i darowizny, a nie zasiedzenia. Do podstawy nie wlicza się jednak nakładów posiadacza, w tym wartości budynku, który sam wzniósł.

Question 15

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Accepted Answer

Każda osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i jest niewypłacalna, czyli utraciła zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Nie ma progu kwotowego długu, a postępowanie prowadzi się nawet wtedy, gdy wierzyciel jest tylko jeden (art. 491² ust. 2 prawa upadłościowego). Od 24 marca 2020 r. sąd nie oddala już wniosku z powodu winy dłużnika.

Question 16

Czy upadłość konsumencka zatrzymuje komornika?

Accepted Answer

Tak. Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, a po uprawomocnieniu się postanowienia zostaje umorzone (art. 146 ust. 1 prawa upadłościowego). Dalej egzekwowane są tylko alimenty i renty odszkodowawcze.

Question 17

Ile kosztuje legalizacja samowoli budowlanej?

Accepted Answer

Przy obiekcie wymagającym pozwolenia opłata legalizacyjna to pięćdziesięciokrotność stawki 500 zł pomnożona przez współczynnik kategorii i wielkości obiektu, co dla domu jednorodzinnego daje 50 000 zł (art. 49d w zw. z art. 59f Prawa budowlanego). Przy obiektach na zgłoszenie ustawa przewiduje ryczałt 5000 zł albo 2500 zł, a w trybie uproszczonym po 20 latach opłaty nie ma wcale.

Question 18

Czy samowola budowlana się przedawnia?

Accepted Answer

Obowiązek rozbiórki albo legalizacji nie przedawnia się i przechodzi na każdego kolejnego właściciela. Przedawnia się wyłącznie karalność wykroczenia z art. 93 pkt 13 Prawa budowlanego, po roku od popełnienia czynu (art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń). Art. 90, który czynił z samowoli przestępstwo zagrożone więzieniem, uchylono 19 września 2020 r.

Question 19

Ile kosztuje odrolnienie działki?

Accepted Answer

Należność za wyłączenie 1 ha z produkcji rolnej wynosi od 87 435 zł (klasa VI) do 437 175 zł (klasa I), czyli od 8,74 zł do 43,72 zł za metr (art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), pomniejszona o wartość rynkową gruntu. Do tego opłata roczna 10 % pełnej należności przez 10 lat. Pierwsze 0,05 ha pod dom jednorodzinny jest zwolnione z obu opłat (art. 12a), a grunty mineralne klas IV do VI nie wymagają decyzji wcale.

Question 20

Czy działka rolna z warunkami zabudowy jest działką budowlaną?

Accepted Answer

Nie w ewidencji gruntów i nie dla ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, która z kategorii nieruchomości rolnych wyłącza tylko grunty przeznaczone na inne cele w planie miejscowym (art. 2 pkt 1). Decyzja o warunkach zabudowy zmienia jedynie przeznaczenie na potrzeby pozwolenia na budowę; przed budową nadal trzeba wyłączyć grunt z produkcji rolnej, a decyzje prawomocne od 1 stycznia 2026 r. wygasają po 5 latach (art. 64c u.p.z.p.).

Question 21

Hipoteka przymusowa jak wykreślić?

Accepted Answer

Potrzebny jest dokument stwierdzający wygaśnięcie wierzytelności: zgoda wierzyciela po spłacie (art. 100 u.k.w.h.), zaświadczenie urzędu skarbowego lub ZUS, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności z planem podziału po licytacji (art. 1003 § 2 KPC) albo wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi (art. 10 u.k.w.h.). Wniosek KW-WPIS kosztuje 100 zł (art. 46 u.k.s.c.). Przedawnienie długu cywilnego hipoteki nie usuwa (art. 77 u.k.w.h.).

Question 22

Hipoteka przymusowa a przedawnienie

Accepted Answer

Zależy od wierzyciela. Dług cywilny: hipoteka zostaje, przedawniają się tylko odsetki (art. 77 u.k.w.h.). Podatki: sądy odmawiają stosowania art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (NSA III FSK 280/22, SN V CSK 377/15), więc zaległość wygasa po 5 latach razem z hipoteką, choć urząd sam tego nie przyzna, a ustawę uchylającą przepis zawetowano 11 czerwca 2026 r. Składki ZUS nie przedawniają się wcale (art. 24 ust. 5 ustawy systemowej, TK P 2/18).

Question 23

Skarga pauliańska termin

Accepted Answer

Pięć lat od daty czynności (art. 534 KC), przy nieruchomości od dnia podpisania aktu notarialnego, a nie od wpisu do księgi. To termin zawity: nie da się go przerwać, a sąd uwzględnia go z urzędu. Trybunał Konstytucyjny potwierdził jego zgodność z Konstytucją w wyroku z 18 grudnia 2024 r. (SK 89/19).

Question 24

Skarga pauliańska a darowizna na dziecko

Accepted Answer

Przy darowiźnie wierzyciel nie musi wykazywać, że obdarowane dziecko wiedziało o długach rodzica (art. 528 KC), a gdy darczyńca był niewypłacalny, domniemywa się jego świadomość pokrzywdzenia wierzycieli (art. 529 KC). Pozwanym jest dziecko. Wyrok nie odbiera mu własności, ale pozwala wierzycielowi prowadzić egzekucję z tej nieruchomości.

Question 25

W jakim terminie złożyć skargę na czynności komornika?

Accepted Answer

Tydzień od dokonania czynności, jeżeli byłeś przy niej obecny albo zawiadomiono Cię o jej terminie, a w pozostałych przypadkach od doręczenia zawiadomienia o czynności (art. 767 § 4 KPC). Skargę składasz u komornika, nie w sądzie (art. 767 § 5 KPC). Spóźnioną skargę sąd odrzuca (art. 767³ § 1 KPC).

Question 26

Jaka jest opłata od skargi na czynności komornika?

Accepted Answer

Opłata stała 50 zł na rachunek sądu rejonowego właściwego dla siedziby kancelarii komornika (art. 25 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.). Kwota 100 zł to stan sprzed 21 sierpnia 2019 r. Przy oczywistym naruszeniu prawa sąd może obciążyć kosztami postępowania samego komornika (art. 767 § 6 KPC).

Question 27

Jaka jest opłata od powództwa przeciwegzekucyjnego?

Accepted Answer

Przy wartości przedmiotu sporu ponad 20 000 zł opłata wynosi 5 procent tej wartości, nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.). Górny limit obniżono z 200 000 zł 23 września 2025 r., a wiele poradników podaje jeszcze starą kwotę. Poniżej 20 000 zł obowiązuje opłata stała od 30 zł do 1000 zł (art. 13 ust. 1 u.k.s.c.).

Question 28

Czy powództwo przeciwegzekucyjne wstrzymuje egzekucję?

Accepted Answer

Nie. Samo wniesienie pozwu nie zatrzymuje komornika. Egzekucję wstrzymuje dopiero zabezpieczenie udzielone przez sąd przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 755 § 1 pkt 3 KPC), o które wnosi się w tym samym piśmie co pozew. Niezależnie od tego komornik wstrzyma pojedynczą czynność, gdy przedstawisz niebudzący wątpliwości dowód zapłaty na piśmie (art. 822 KPC).

Question 29

Który komornik prowadzi egzekucję przy zbiegu egzekucji komorniczych?

Accepted Answer

Przy dwóch komornikach sprawę prowadzi komornik właściwy według Kodeksu, a gdy właściwy nie jest żaden albo jest ich kilku, ten który wszczął egzekucję pierwszy (art. 773¹ § 1 i 2 KPC). Przy zbiegu z ZUS albo urzędem skarbowym łącznie prowadzi organ, który pierwszy dokonał zajęcia (art. 773 § 1 KPC). Zbieg nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych (art. 773 § 3 KPC).

Prawo cywilne w sprawach umów, długów i przedawnienia roszczeń

Pytania z działu prawo cywilne

Nieodpłatne zniesienie współwłasności bez podatku kiedy to możliwe

Nakaz zapłaty z weksla natychmiast wykonalny i jak się bronić zarzutami

Sprzeciw od nakazu zapłaty po terminie, gdy o nakazie dowiadujesz się od komornika

Odwołanie do SKO wzór i odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego od decyzji wójta

Odwołanie od decyzji o warunkach zabudowy argumenty i wzór pisma do SKO

Koszty rozgraniczenia działki, kto płaci geodetę, kiedy nie po połowie i jak zaskarżyć postanowienie o kosztach

Skarga na opis i oszacowanie nieruchomości, termin 2 tygodni, zarzuty wobec operatu i skład pisma

Pierwokup KOWR poniżej 1 ha przy sprzedaży małej działki rolnej, umowa warunkowa i obowiązek 5 lat

Zniesienie służebności mieszkania przez pozew, wynagrodzenie i wykreślenie z księgi wieczystej

Zbieg egzekucji komorniczych i kto prowadzi egzekucję, także przy zbiegu z ZUS

Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze wzorem i kto płaci opłatę 5 % albo 10 %

Skarga pauliańska i jak się bronić, gdy jako obdarowany dostałeś pozew

Hipoteka przymusowa ZUS a sprzedaż nieruchomości krok po kroku, od transakcji do wykreślenia wpisu

Działka rolna z warunkami zabudowy a działka budowlana, zakup i kredyt w banku

Samowola budowlana a przedawnienie obowiązku rozbiórki i co daje 20 lat

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości na wniosek, termin 20 lat i ile trzeba oddać

Służebność przejazdu i przechodu przy drodze zablokowanej przez sąsiada

Bezumowne korzystanie z nieruchomości a przedawnienie i ile lat wstecz odzyskasz

Zasiedzenie nieruchomości po osobie zmarłej oraz kto składa wniosek i ile to kosztuje

Zniesienie współwłasności przy braku zgody przez wniosek do sądu, przebieg sprawy i koszty

Słabe strony upadłości konsumenckiej i długi, których sąd nie umorzy

Przedawnienie długu po ilu latach i jak podnieść zarzut przedawnienia

Zwrot kaucji za mieszkanie w terminie i kiedy wynajmujący może potrącić

Najnowsze pytania z działu prawo cywilne

Czy mogę zasiedzieć służebność przejazdu przez działkę sąsiada, jeśli z niej korzystam?

Co zrobić, gdy korzenie drzewa sąsiada niszczą mój płot?

Czy mogę żądać usunięcia lampy sąsiada, która świeci mi w okna?

Jakie dowody mam zebrać, aby odzyskać pieniądze pożyczone bez umowy?

Kto ponosi koszty utrzymania drogi, którą mam służebność przejazdu?

Co mogę zrobić, gdy właściciel gruntu zablokował mi przejazd przez służebność?

Czy odzyskam zadatek, jeśli sprzedający wycofa się z umowy przedwstępnej?

Czy współwłaściciel może wykonać duży remont bez zgody pozostałych?

Co zrobić, gdy sąsiad spala śmieci w piecu i dym zanieczyszcza moją posesję?

Czy mogę żądać zapłaty od współwłaściciela, który sam korzysta ze wspólnej nieruchomości?

O co ludzie najczęściej pytają w dziale prawo cywilne