Odpowiedź na wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem składasz w terminie wskazanym w piśmie z sądu, bez opłaty. Najlepiej działa nie samo „nie zgadzam się”, tylko konkretne stanowisko: na które terminy się zgadzasz, które godzą w dobro dziecka i dlaczego, oraz Twój własny harmonogram z dowodami. Jeżeli kontakty wymagają ograniczenia, w tym samym piśmie wnosisz na przykład o spotkania w obecności kuratora (art. 113² § 2 pkt 3 KRO).
Ten tekst jest dla rodzica, u którego dziecko mieszka na co dzień, a który właśnie dostał z sądu rejonowego odpis wniosku drugiego rodzica, czasem dziadków, o ustalenie kontaktów. Zwykle to matka, ale zasady są te same dla ojca. Sam wniosek, opłatę 100 zł i harmonogram od strony osoby, która go składa, opisujemy na stronie wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem. Tutaj patrzymy z drugiej strony stołu.
Czy trzeba odpowiadać na wniosek o ustalenie kontaktów
Nie musisz, ale prawie zawsze się opłaca. Sprawa toczy się w postępowaniu nieprocesowym przed sądem opiekuńczym, więc nie ma wyroku zaocznego. Jeżeli jednak milczysz, sąd zobaczy tylko wersję wnioskodawcy: jego propozycję weekendów, wakacji i świąt, jego opis Twojej postawy i jego dowody. Pierwsze, co sąd zwykle robi, to zleca wywiad kuratora i wyznacza rozprawę. Odpowiedź złożona przed rozprawą ustawia kierunek całej sprawy, bo sędzia czyta ją razem z wnioskiem.
Termin znajdziesz w zarządzeniu dołączonym do odpisu wniosku. Jeżeli sąd zobowiązał Cię do zajęcia stanowiska w określonym terminie, trzymaj się go. Dowody zgłoszone tylko po to, żeby przeciągnąć sprawę, sąd może pominąć (art. 235² § 1 pkt 5 KPC). Samo pismo nie podlega opłacie.
Odpowiedź na wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem, co napisać
Dobre pismo ma pięć części. Każda odpowiada na pytanie, które sędzia i tak zada na rozprawie.
| Część pisma | Co w niej piszesz | Po co |
|---|---|---|
| Stanowisko | Zgoda w całości, w części albo sprzeciw, z jasnym wskazaniem, których punktów wniosku dotyczy | Sąd od razu widzi, co jest sporne |
| Własny harmonogram | Dni, godziny, miejsce odbioru i zwrotu, święta, ferie, wakacje, telefon i wideo | Pokazuje, że nie blokujesz kontaktów |
| Uzasadnienie | Wiek dziecka, szkoła, zajęcia, zdrowie, dotychczasowy przebieg spotkań | Dobro dziecka i jego rozsądne życzenia (art. 113¹ § 1 KRO) |
| Wnioski o ograniczenie | Tylko gdy są realne powody, z dowodami | Art. 113² § 2 KRO daje sądowi konkretne narzędzia |
| Wnioski dowodowe | Dokumenty, świadkowie, wywiad kuratora, wysłuchanie dziecka, opinia OZSS | Bez dowodów twierdzenie zostaje twierdzeniem |
Zgoda w części zamiast odmowy
Najczęstszy błąd to odpowiedź „wnoszę o oddalenie wniosku w całości”, bez propozycji. Kontakty są prawem i obowiązkiem obojga rodziców oraz dziecka, niezależnie od władzy rodzicielskiej (art. 113 § 1 KRO). Sąd prawie nigdy nie zostawia dziecka bez żadnych kontaktów z rodzicem, chyba że kontakty poważnie zagrażają dobru dziecka albo je naruszają (art. 113³ KRO). Rodzic, który odmawia wszystkiego, wygląda na tego, który utrudnia. Rodzic, który pisze „zgadzam się na co drugi weekend, ale od soboty 10:00 do niedzieli 17:00, a nie od piątku po szkole, bo dziecko w piątek ma basen i jest zmęczone”, wygląda na tego, który myśli o dziecku.
Precyzja chroni także Ciebie
Warto pilnować, żeby postanowienie było szczegółowe: godzina i miejsce odbioru, kto przywozi, ile czasu oczekiwania przy spóźnieniu. Sankcja z art. 598¹⁵ KPC działa w obie strony. § 1 dotyczy rodzica, u którego dziecko mieszka, ale § 2 pozwala sądowi zagrozić zapłatą także rodzicowi uprawnionemu do kontaktu, który narusza obowiązki z orzeczenia, na przykład nie odwozi dziecka o ustalonej godzinie. Bez dokładnych godzin nie ma czego egzekwować w żadną stronę.
Kiedy wnosić o ograniczenie kontaktów, a kiedy o zakaz
Ograniczenie to nie kara dla drugiego rodzica, tylko sposób na kontakt, który dziecku nie szkodzi. Sąd opiekuńczy ograniczy kontakty, jeżeli wymaga tego dobro dziecka (art. 113² § 1 KRO). Może w szczególności zakazać spotkań, zakazać zabierania dziecka poza miejsce stałego pobytu, zezwolić na spotkania tylko w obecności drugiego rodzica, opiekuna, kuratora albo innej wskazanej osoby, ograniczyć kontakt do określonych sposobów porozumiewania się na odległość albo zakazać takiego porozumiewania się (art. 113² § 2 KRO).
| Sytuacja | O co realnie wnosić | Czym to wykazać |
|---|---|---|
| Długa przerwa w kontaktach, dziecko nie zna rodzica | Stopniowanie, pierwsze miesiące krócej i w miejscu zamieszkania dziecka | Daty ostatnich spotkań, opinia psychologa, wywiad kuratora |
| Nadużywanie alkoholu albo narkotyków | Spotkania w obecności kuratora albo innej osoby (art. 113² § 2 pkt 3) | Notatki policji, dokumentacja leczenia, świadkowie |
| Ryzyko wywiezienia dziecka za granicę | Zakaz zabierania poza miejsce stałego pobytu (art. 113² § 2 pkt 2) | Wiadomości, zapowiedzi wyjazdu, brak stałego adresu |
| Bardzo małe dziecko, karmione piersią | Krótsze, częstsze spotkania bez nocowania na początek | Zaświadczenie lekarskie, wiek dziecka |
| Przemoc wobec dziecka albo poważne zagrożenie | Zakaz kontaktów (art. 113³ KRO), ewentualnie zabezpieczenie na czas sprawy | Niebieska Karta, postępowanie karne, dokumentacja medyczna |
Wniosek o zakaz bez mocnych dowodów zwykle obraca się przeciwko składającemu. Sąd może zresztą zająć się kontaktami z urzędu, bo sąd opiekuńczy może wszcząć postępowanie z własnej inicjatywy (art. 570 KPC). Szerzej o tym, kiedy sąd sięga po ograniczenie władzy, a nie tylko kontaktów, piszemy na stronie ograniczenie praw rodzicielskich.
Harmonogram, który sąd chętnie przepisze
Sędziowie często przenoszą do postanowienia ten harmonogram, który jest najbardziej realny i najlepiej uzasadniony. Dlatego Twoja propozycja powinna być kompletna, a nie ograniczona do zwykłych tygodni. Ułóż ją w punktach:
- tydzień szkolny: dzień, godziny, kto odbiera ze szkoły albo z domu;
- weekendy: co drugi albo w inny stały rytm, z nocowaniem albo bez, z godziną zwrotu dopasowaną do poniedziałkowych lekcji;
- Boże Narodzenie i Wielkanoc: podział dni albo naprzemiennie co rok;
- ferie zimowe i wakacje: konkretna liczba dni, termin ustalenia turnusu do określonej daty;
- urodziny dziecka, Dzień Matki i Dzień Ojca;
- kontakt telefoniczny i wideo: dni i przedział godzin, żeby nie wchodził w lekcje i sen.
Przy wakacjach pomyśl o tym, co dziecko i tak już ma w planie. Jeżeli co roku jedzie latem na kolonie albo obóz ze szkołą, wpisz w propozycji, że turnus nie skraca czasu z żadnym z rodziców, tylko wypada w części każdego z nich, i że rodzice uzgadniają termin do końca kwietnia. To drobiazg, który później zapobiega sporom co roku w czerwcu.
Jakie dowody dołączyć do odpowiedzi
W sprawie o kontakty sąd ocenia dobro dziecka, więc liczą się dokumenty, które pokazują jego codzienność. Dołącz plan lekcji i zajęć dodatkowych, zaświadczenia lekarskie przy chorobach przewlekłych, opinię przedszkola albo szkoły, jeśli dziecko ma szczególne potrzeby, wydruki wiadomości, z których widać, jak dotąd wyglądały ustalenia, oraz potwierdzenia, że to Ty proponowałaś spotkania, jeżeli wnioskodawca twierdzi inaczej.
Możesz też wnosić o dowody, które przeprowadza sąd: wywiad kuratora w obu domach, wysłuchanie dziecka i opinię zespołu biegłych (OZSS). Dziecko sąd wysłuchuje, jeżeli pozwala na to jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości, i uwzględnia jego rozsądne życzenia, zwykle tylko raz w toku postępowania (art. 216¹ KPC). Nie przygotowuj dziecka do „zeznań”. Sąd i biegli to widzą, a manipulacja dzieckiem jest najszybszą drogą do zmiany oceny, kto tu działa w jego interesie.
Wzór odpowiedzi na wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem
Poniżej układ pisma do dopasowania. Kropki zastąp danymi z odpisu wniosku i własnymi faktami.
Sąd Rejonowy w ........., Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt .........
Uczestniczka: ........., Wnioskodawca: .........
Odpowiedź na wniosek o ustalenie kontaktów z małoletnim .........
1. Wyrażam zgodę na ustalenie kontaktów wnioskodawcy z małoletnim w zakresie: w każdy drugi i czwarty weekend miesiąca od soboty godz. 10:00 do niedzieli godz. 17:00, z odbiorem i odwozem przez wnioskodawcę spod miejsca zamieszkania małoletniego.
2. Wnoszę o oddalenie wniosku w pozostałym zakresie, w szczególności co do kontaktów w piątki od godz. 14:00.
3. Wnoszę o ustalenie kontaktów w okresie wakacji letnich przez 14 dni, z terminem uzgadnianym przez rodziców do 30 kwietnia każdego roku, a w braku uzgodnienia od 1 do 14 sierpnia.
4. Wnoszę o dopuszczenie dowodu z dokumentów: planu lekcji i zajęć, zaświadczenia ........., wydruków wiadomości z dni .........; o przeprowadzenie wywiadu kuratora w miejscu zamieszkania obu rodziców.
Uzasadnienie: (wiek dziecka i rytm tygodnia, dotychczasowy przebieg kontaktów, powody, dla których część propozycji wnioskodawcy jest sprzeczna z dobrem dziecka, dowody do każdego twierdzenia).
Załączniki: odpis pisma i załączników dla wnioskodawcy, dokumenty wymienione w pkt 4.
Co jeśli wnioskodawca od razu chce zabezpieczenia
Do wniosku o kontakty często dołączany jest wniosek o zabezpieczenie, czyli ustalenie kontaktów na czas sprawy. W sprawach kontaktów sąd orzeka o zabezpieczeniu po przeprowadzeniu rozprawy, chyba że chodzi o wypadek niecierpiący zwłoki (art. 756¹ KPC). Masz więc zwykle szansę przedstawić swoje stanowisko także co do tego tymczasowego harmonogramu. Odnieś się do niego osobnym punktem odpowiedzi, bo to on będzie obowiązywał przez najbliższe miesiące.
Jeżeli w przeszłości to Ty słyszałaś zarzut, że utrudniasz spotkania, przeczytaj, jak druga strona może to wykorzystać i czego sąd naprawdę wymaga, w tekście o utrudnianiu kontaktów z dzieckiem przez matkę. Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 3/20 z 23.06.2022 uznał, że rodzic nie może ponosić sankcji pieniężnej, gdy do spotkania nie doszło z powodu postawy dziecka, której ten rodzic nie wywołał. To ważne, ale nie zwalnia z obowiązku przygotowania dziecka do kontaktu.
Mediacja i ugoda zamiast rozprawy
Jeżeli różnice dotyczą szczegółów, napisz w odpowiedzi, że jesteś gotowa na mediację. Ugoda zawarta przed sądem albo przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd jest tak samo podstawą do sankcji z art. 598¹⁵ KPC jak postanowienie. Często pozwala ustalić rzeczy, których sąd sam z siebie nie wpisze, na przykład zasady przekazywania dziecka bez spotkania rodziców albo stałe miejsce odbioru. Jeżeli rozważacie szerszy model, w którym dziecko mieszka na zmianę u obojga, przeczytaj stronę o opiece naprzemiennej.
Kiedy warto oddać odpowiedź prawnikowi
Gdy po drugiej stronie jest adwokat albo radca, gdy we wniosku pojawiają się zarzuty wobec Ciebie, gdy chcesz wnosić o ograniczenie albo zakaz kontaktów, albo gdy równolegle toczy się sprawa o alimenty czy rozwód, pismo przygotowane przez prawnika rodzinnego zwykle oszczędza miesięcy sporu. Opisz swoją sytuację w formularzu pytania, a dostaniesz odpowiedź z podstawą prawną, albo wybierz prawnika z katalogu i przekaż mu odpis wniosku, zarządzenie z terminem i swoje dokumenty.