Baza odpowiedzi · Prawo rodzinne
Prawo rodzinne: rozwód, alimenty i sprawy majątkowe
Odpowiedzi na pytania z prawa rodzinnego: rozwód i separacja, alimenty, władza rodzicielska oraz podział majątku wspólnego. Powołujemy przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, żeby każdą informację dało się zweryfikować.
Stan prawny na 31 sierpnia 2026. To ogólna informacja prawna, nie porada w indywidualnej sprawie.
Odpowiedzi i poradniki
Pytania z dziedziny: prawo rodzinne
Rozwód z orzeczeniem o winie a podział majątku: czy zdrada zmienia udziały
Wyrok stwierdzający wyłączną winę męża albo żony nie daje przy podziale majątku ani złotówki więcej. Sąd rozwodowy bada, dlaczego...
Czytaj odpowiedź
Prawo rodzinneAlimenty na żonę po rozwodzie: komu przysługują, ile wynoszą i kiedy alimenty na byłą żonę są dożywotnie
Alimenty na żonę po rozwodzie nie należą się automatycznie. Kodeks rodzinny zna dwie różne podstawy: zwykły obowiązek z art. 60 §...
Czytaj odpowiedź
Prawo rodzinneRozwód a kredyt hipoteczny: co dzieje się z ratą, mieszkaniem i podziałem majątku
Rozwód kończy małżeństwo i wspólność majątkową, ale nie dotyka umowy kredytowej. Bank nie jest stroną sprawy rozwodowej i nie jest...
Czytaj odpowiedź
Prawo rodzinneOpieka naprzemienna bez zgody matki: czy sąd może ją orzec wbrew drugiemu rodzicowi
Sprzeciw matki nie zamyka sprawy o opiekę naprzemienną. Gdy porozumienia nie ma, sąd rozstrzyga sam, uwzględniając prawo dziecka d...
Czytaj odpowiedź
Prawo rodzinneOpieka naprzemienna a alimenty: czy przy opiece naprzemiennej płaci się alimenty i jak dzieli się 800 plus
Podział czasu po połowie nie zeruje obowiązku alimentacyjnego. O kwocie decydują usprawiedliwione potrzeby dziecka i możliwości za...
Czytaj odpowiedź
Prawo rodzinneAlimenty do jakiego wieku: ile trwa obowiązek na dziecko i kiedy można przestać płacić
Osiemnaste urodziny dziecka niczego nie kończą, a komornik nie przestaje egzekwować sam z siebie. Zobacz, od czego naprawdę zależy...
Czytaj odpowiedź
Kodeks rodzinny i opiekuńczy (KRO)
Odpowiedzi wprost
O co ludzie pytają najczęściej: prawo rodzinne
Krótkie odpowiedzi na pytania, które w tej dziedzinie wracają najczęściej. Przy każdej podajemy numer artykułu, więc możesz zweryfikować ją w źródle, zanim podejmiesz decyzję.
Ile kosztuje rozwód?
Opłata od pozwu o rozwód wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeżeli sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie, zwraca połowę tej kwoty, czyli 300 zł. Osobno liczą się koszty pełnomocnika, a przy podziale majątku dochodzi odrębna opłata.
Ile wynoszą alimenty na dziecko?
Przepisy nie podają żadnej kwoty. Sąd waży dwie rzeczy: usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz zarobkowe i majątkowe możliwości rodzica (art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Wygrywa ten, kto rozpisze i udokumentuje miesięczny koszt utrzymania dziecka. Świadczenie 800 plus nie obniża alimentów (art. 135 § 3 pkt 3 KRO).
Czy można dostać rozwód bez zgody współmałżonka?
Tak. Zgoda drugiej strony nie jest warunkiem rozwodu. Sąd orzeka go, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 KRO). Brak zgody ma znaczenie tylko wtedy, gdy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny, a odmowa drugiego nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 56 § 3 KRO).
Ile kosztuje intercyza?
Maksymalna taksa notarialna za umowę majątkową małżeńską wynosi 400 zł netto, czyli 492 zł z VAT (§ 8 rozporządzenia o maksymalnych stawkach taksy notarialnej). Stawka jest kwotowa i nie rośnie wraz z wartością majątku. Do tego dochodzą wypisy, około 6 zł netto za rozpoczętą stronę, więc realny koszt to 500 do 600 zł.
Czy intercyza chroni przed długami małżonka?
Tylko wobec wierzycieli, którzy o niej wiedzieli. Na umowę majątkową małżeńską można powoływać się względem innych osób, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome (art. 47 z indeksem 1 KRO). Wobec długów powstałych przed jej zawarciem nie działa nigdy, bo rozdzielność umowna nie ma mocy wstecznej.
Co oznacza ograniczenie praw rodzicielskich?
Że sąd zawęża zakres decyzji, które rodzic może podejmować w sprawach dziecka. Przy rozstaniu rodziców sąd powierza wykonywanie władzy temu, u kogo dziecko mieszka, i ogranicza władzę drugiego do określonych obowiązków i uprawnień (art. 107 § 2 KRO). To nie jest kara: rodzic ograniczony nadal ma kontakty i płaci alimenty w tej samej wysokości.
Czy pozbawienie władzy rodzicielskiej zwalnia z alimentów?
Nie. Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej (art. 128 KRO) i istnieje niezależnie od władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy nie znosi też prawa do kontaktów z dzieckiem (art. 113 § 1 KRO) ani dziedziczenia po nim, bo pokrewieństwa nie da się rozwiązać orzeczeniem sądu opiekuńczego.
Czy przy opiece naprzemiennej płaci się alimenty?
Często tak. Podział czasu po połowie nie zeruje obowiązku alimentacyjnego, bo o kwocie decydują usprawiedliwione potrzeby dziecka i możliwości zarobkowe rodziców (art. 135 § 1 KRO), a nie kalendarz. Gdy jedno z rodziców zarabia wyraźnie więcej albo pokrywa koszty stałe, sąd zasądza alimenty wyrównujące tę różnicę.
Ile kosztuje podział majątku po rozwodzie?
Wniosek do sądu kosztuje 1000 zł, a jeżeli zawiera zgodny projekt podziału, tylko 300 zł (art. 38 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). U notariusza taksa liczy się od wartości majątku według § 3 rozporządzenia o maksymalnych stawkach, więc przy majątku wartym 600 000 zł wynosi 3170 zł netto plus VAT.
Czy roszczenie o podział majątku po rozwodzie się przedawnia?
Samo żądanie podziału nie przedawnia się i można je zgłosić nawet po latach. Przedawnieniu podobny skutek ma za to prekluzja roszczeń pobocznych: zwrotu rat kredytu spłaconych po rozwodzie i rozliczenia nakładów nie da się już dochodzić po prawomocnym postanowieniu działowym (art. 618 § 3 w zw. z art. 688 i 567 § 3 KPC).
Czy przy rozwodzie majątek dzieli się zawsze po połowie?
Zasadą są równe udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 1 KRO). Odstępstwo wymaga ważnych powodów i różnego stopnia przyczynienia się do powstania majątku (art. 43 § 2). Sąd uwzględnia przy tym nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 43 § 3), więc brak zarobków nie obniża udziału.
Czy sąd może orzec opiekę naprzemienną bez zgody drugiego rodzica?
Tak. Zgoda rodzica nie jest przesłanką ustawową, a w braku porozumienia sąd sam rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców (art. 58 § 1a i art. 107 § 2 KRO). Sprzeciw działa pośrednio: blokuje go dopiero konflikt tak głęboki, że rodzice nie uzgodnią spraw dziecka.
Ile trwa rozwód bez orzekania o winie?
Najczęściej od trzech do sześciu miesięcy od złożenia pozwu i zwykle kończy się na jednej rozprawie. Najdłużej czeka się na wyznaczenie pierwszego terminu, przeciętnie od dwóch do sześciu miesięcy, bo zależy to od obciążenia konkretnego sądu okręgowego. Sprawa z orzekaniem o winie trwa zwykle rok lub dłużej, bo wymaga świadków i kolejnych terminów.
Ile jest czasu na powrót do nazwiska po rozwodzie?
Rok od uprawomocnienia się wyroku, a nie trzy miesiące, jak podaje wiele poradników. Termin wydłużyła ustawa z 24 czerwca 2025 r. o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. poz. 897) ze skutkiem od 8 października 2025 r. Oświadczenie składasz osobiście w dowolnym urzędzie stanu cywilnego, opłata skarbowa wynosi 11 zł (art. 59 KRO).
Czy po rozwodzie bank dzieli kredyt hipoteczny?
Nie. Bank nie jest stroną sprawy rozwodowej i wyrok go nie wiąże, więc po rozwodzie oboje pozostajecie współkredytobiorcami odpowiedzialnymi solidarnie za całą ratę (art. 366 § 1 KC). Zwolnienie jednego z małżonków z długu wymaga zgody banku i zdolności kredytowej osoby przejmującej zobowiązanie (art. 519 § 2 pkt 2 KC).
Czym różni się separacja od rozwodu?
Przesłanką i odwracalnością. Rozwód wymaga rozkładu zupełnego i trwałego (art. 56 § 1 KRO), separacja tylko zupełnego (art. 61(1) § 1 KRO), więc jest łatwiejsza do uzyskania. Po separacji nie wrócisz do poprzedniego nazwiska i nie zawrzesz nowego małżeństwa, za to alimenty na małżonka nie wygasają po pięciu latach (art. 61(4) § 4 KRO).
Ile kosztuje separacja?
Pozew o separację kosztuje 600 zł, tyle samo co pozew rozwodowy (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych). Zgodny wniosek małżonków, którzy nie mają wspólnych małoletnich dzieci, kosztuje tylko 100 zł (art. 37 pkt 3 tej ustawy). Separacji nie da się zawrzeć u notariusza, orzeka ją wyłącznie sąd okręgowy.
Opieka naprzemienna a 800 plus: komu przysługuje świadczenie?
Obojgu rodzicom, po połowie kwoty na dziecko. Warunkiem jest orzeczenie sądu, z którego wynika pobyt dziecka u każdego z rodziców w porównywalnych i powtarzających się okresach (art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Każdy rodzic składa własny wniosek do ZUS, a nieformalna umowa rodziców tu nie wystarcza.
Wzory pism z tej dziedziny
Pisma, które przygotujesz samodzielnie
Jeżeli wiesz już, czego chcesz dochodzić, zacznij od gotowego wzoru z podstawą prawną, opłatą sądową i wskazaniem właściwego sądu.
Rozwód krok po kroku
Przesłanki z art. 56 KRO, pełny koszt, czas trwania i przebieg rozprawy.
Zobacz wzór
Pozew o rozwód
Wzór pozwu, opłata 600 zł i skutki orzekania o winie.
Zobacz wzór
Pozew o alimenty
Wzór pozwu, wyliczenie kwoty i wniosek o zabezpieczenie.
Zobacz wzór
Intercyza i rozdzielność majątkowa
Taksa 400 zł netto, cztery ustroje majątkowe i granice ochrony przed długami.
Zobacz wzór
Ograniczenie praw rodzicielskich
Wniosek, opłata 100 zł, przesłanki pozbawienia władzy i wzór do przepisania.
Zobacz wzór
Opieka naprzemienna
Warunki, plan wychowawczy do przepisania, wniosek 100 zł i podział 800 plus.
Zobacz wzór
Podział majątku po rozwodzie
Opłata 1000 zł albo 300 zł, taksa notarialna, równe udziały, nakłady i wycena mieszkania z kredytem.
Zobacz wzór
Separacja
Dwa tryby i dwie opłaty (600 zł albo 100 zł), skutki majątkowe, dziedziczenie i zniesienie separacji.
Zobacz wzór
Pozostałe dziedziny prawa
Przeglądaj bazę według dziedziny
Masz pytanie z tej dziedziny?
Zadaj je własnymi słowami. Dostaniesz pisemną informację prawną z powołaniem konkretnego artykułu, zwykle w 24 h. Cenę znasz z góry.