Wzory pism · Prawo rodzinne
Pozew o alimenty: wzór, alimenty na dziecko i ile wynoszą
Gotowy wzór do skopiowania, sposób wyliczenia kwoty, zwolnienie od opłaty sądowej, właściwy sąd i wniosek o zabezpieczenie rozpoznawany w tydzień. Każda teza z numerem artykułu, żebyś sprawdził ją samodzielnie.
Stan prawny na 24 lipca 2026. To ogólna informacja prawna, nie porada w indywidualnej sprawie.
W skrócie
Pozew o alimenty składasz do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego i nieletnich, i możesz wybrać sąd swojego miejsca zamieszkania zamiast sądu pozwanego (art. 32 KPC). Nie płacisz opłaty sądowej, bo osoba dochodząca alimentów jest z mocy ustawy zwolniona od kosztów (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych). Kwoty nie ma w przepisach: sąd waży usprawiedliwione potrzeby dziecka i możliwości zarobkowe rodzica (art. 135 § 1 KRO). Wniosek o zabezpieczenie złożony razem z pozwem daje pieniądze jeszcze przed wyrokiem, bo sąd rozpoznaje go w terminie tygodnia.
Wysokość
Ile wynoszą alimenty na dziecko i jak sąd je liczy
W polskim prawie nie ma tabeli alimentacyjnej ani minimalnej kwoty. Sąd ustala alimenty na przecięciu dwóch wielkości: usprawiedliwionych potrzeb dziecka i zarobkowych oraz majątkowych możliwości rodzica (art. 135 § 1 KRO). Dlatego wygrywa nie ten, kto poda wyższą kwotę, tylko ten, kto ją rozpisze i udokumentuje. Zacznij od zwykłej tabelki miesięcznych kosztów utrzymania dziecka, a potem podziel je między oboje rodziców.
| Pozycja kosztu | Czym to udokumentujesz | Uwaga do pozwu |
|---|---|---|
| Wyżywienie | paragony, wyciąg z konta | podaj kwotę miesięczną, nie roczną |
| Udział w kosztach mieszkania | czynsz, prąd, gaz, woda | dziel przez liczbę domowników |
| Odzież i obuwie | paragony, zestawienie roczne | rozłóż zakupy sezonowe na 12 miesięcy |
| Leczenie, leki, ortodonta | faktury, zaświadczenie lekarskie | najmocniejszy dowód podwyższający alimenty |
| Przedszkole, żłobek, szkoła | umowa, potwierdzenia przelewów | dolicz wyprawkę i ubezpieczenie |
| Zajęcia dodatkowe, korepetycje | umowy, potwierdzenia opłat | uzasadnij, że są potrzebne dziecku |
| Wakacje, wypoczynek | faktura z kolonii lub obozu | podziel koszt roczny na 12 miesięcy |
Przykład liczbowy. Miesięczny koszt utrzymania siedmioletniego dziecka wyszedł 2400 zł: 700 zł wyżywienie, 500 zł udział w mieszkaniu, 200 zł odzież, 300 zł świetlica i obiady, 250 zł leczenie i ortodonta, 250 zł zajęcia dodatkowe, 200 zł wypoczynek rozłożony na miesiące. Rodzic sprawujący opiekę pokrywa część obowiązku osobistą pracą przy dziecku (art. 135 § 2 KRO), więc żądanie 1300 zł miesięcznie od drugiego rodzica jest dobrze uzasadnione, jeśli jego dochody na to pozwalają.
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Uwaga na słowo „możliwości”. Sąd bada nie to, ile rodzic faktycznie zarabia, ale ile mógłby zarabiać przy swoim wykształceniu, kwalifikacjach i stanie zdrowia. Zwolnienie się z pracy tuż przed sprawą albo przejście na najniższą krajową „na papierze” zwykle nie działa, bo sąd i tak przyjmie realny potencjał zarobkowy pozwanego.
Koszty
Ile kosztuje pozew o alimenty
Nic. To wyjątek na tle innych spraw cywilnych: strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Zwolnienie działa z mocy prawa, nie musisz o nie wnosić ani składać oświadczenia o majątku. Obejmuje także pozew o podwyższenie alimentów.
| Rodzaj sprawy | Kto wnosi pozew | Opłata sądowa |
|---|---|---|
| Zasądzenie alimentów | uprawniony (dziecko, rodzic w jego imieniu) | 0 zł, zwolnienie ustawowe |
| Podwyższenie alimentów | uprawniony | 0 zł, zwolnienie ustawowe |
| Obniżenie alimentów | zobowiązany do zapłaty | 5 procent wartości sporu |
| Uchylenie obowiązku alimentacyjnego | zobowiązany do zapłaty | 5 procent wartości sporu |
Wartość przedmiotu sporu i tak wpisz w pozwie, mimo zwolnienia z opłaty. Liczysz ją jako sumę świadczeń za jeden rok, czyli żądaną kwotę miesięczną razy dwanaście (art. 22 KPC). Przy żądaniu 1300 zł miesięcznie wartość przedmiotu sporu wynosi 15 600 zł. Ta liczba decyduje między innymi o wysokości kosztów zastępstwa procesowego, gdy sprawę prowadzi pełnomocnik.
Właściwość
Do jakiego sądu składa się pozew o alimenty
Sprawy o alimenty rozpoznaje sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, niezależnie od żądanej kwoty. Masz przy tym prawo wyboru, bo powództwo o roszczenie alimentacyjne można wytoczyć także według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej (art. 32 KPC). To właściwość przemienna i w praktyce prawie zawsze warto z niej skorzystać: sprawa toczy się w Twoim mieście, a nie tam, gdzie mieszka drugi rodzic.
- Sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka, wydział rodzinny i nieletnich.
- Alternatywnie sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego rodzica.
- Jeżeli trwa już sprawa rozwodowa, o alimentach na dziecko orzeka sąd okręgowy w wyroku rozwodowym.
Ten ostatni punkt jest częstym źródłem pomyłek. Gdy sprawa rozwodowa już się toczy, osobny pozew o alimenty na dziecko zostanie odrzucony albo przekazany, bo sąd rozwodowy i tak z urzędu orzeka o alimentach na wspólne małoletnie dzieci. Jeżeli planujesz rozwód, alimenty załatwiasz w tym samym postępowaniu, a jego przebieg opisaliśmy w poradniku o pozwie o rozwód wraz z wzorem. Osobny pozew o alimenty ma sens wtedy, gdy rozwodu nie ma, rodzice nigdy nie byli małżeństwem albo rozwód dawno się uprawomocnił.
Pieniądze przed wyrokiem
Wniosek o zabezpieczenie alimentów: najważniejszy akapit pozwu
Sprawa o alimenty trwa zwykle od kilku miesięcy do roku, a dziecko je codziennie już teraz. Dlatego w tym samym piśmie zgłaszasz wniosek o zabezpieczenie. W sprawach o alimenty zabezpieczenie polega na zobowiązaniu pozwanego do zapłaty określonej sumy, a podstawą jest samo uprawdopodobnienie roszczenia (art. 753 § 1 KPC). Nie musisz więc niczego udowodnić ponad wszelką wątpliwość na tym etapie.
W sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej. W sprawach tych podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia.
- Sąd rozpoznaje wniosek bezzwłocznie, nie później niż w terminie tygodnia od jego wpływu (art. 737 KPC).
- Postanowienie o zabezpieczeniu alimentów jest natychmiast wykonalne, nie czekasz na prawomocność.
- Z postanowieniem i klauzulą idziesz od razu do komornika, jeśli pozwany nie zaczyna płacić.
- Kwotę zabezpieczenia zwykle podaje się nieco niższą niż żądanie główne, żeby wniosek był wiarygodny.
Pominięcie tego wniosku to najkosztowniejszy błąd w samodzielnie pisanych pozwach o alimenty. Bez niego pierwsze pieniądze zobaczysz dopiero po wyroku, a alimenty zasądzone dopiero od dnia wniesienia pozwu trzeba będzie później ściągać jako zaległość. Wniosek nic nie kosztuje i wpisuje się go w tym samym punkcie żądań.
Wzór do skopiowania
Pozew o alimenty: wzór
Poniższy wzór obejmuje najczęstszy wariant: matka albo ojciec sprawujący opiekę wnosi pozew w imieniu małoletniego dziecka przeciwko drugiemu rodzicowi, razem z wnioskiem o zabezpieczenie. Uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych, wydrukuj w dwóch egzemplarzach (jeden dla sądu, jeden dla pozwanego) i podpisz odręcznie.
[Miejscowość], [data]
Sąd Rejonowy w [miasto]
[Numer] Wydział Rodzinny i Nieletnich
[adres sądu]
Powód: [imię i nazwisko dziecka], PESEL [numer],
małoletni, reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego
[imię i nazwisko rodzica], PESEL [numer]
[adres zamieszkania]
Pozwany: [imię i nazwisko], PESEL [numer, jeśli znany]
[adres zamieszkania]
Wartość przedmiotu sporu: [kwota miesięczna razy 12] zł
Pozew o alimenty wraz z wnioskiem o zabezpieczenie
Wnoszę o:
1. zasądzenie od pozwanego na rzecz małoletniego powoda alimentów w kwocie [kwota] zł miesięcznie, płatnych z góry do [dzień] dnia każdego miesiąca do rąk przedstawiciela ustawowego [imię i nazwisko], wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia [data wniesienia pozwu];
2. udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania przez zobowiązanie pozwanego do zapłaty na rzecz małoletniego powoda kwoty [kwota] zł miesięcznie, płatnej do [dzień] dnia każdego miesiąca do rąk przedstawiciela ustawowego;
3. zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych;
4. nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności;
5. przeprowadzenie rozprawy także w razie nieobecności powoda.
Uzasadnienie
Małoletni [imię dziecka] urodził się [data] i jest dzieckiem powódki oraz pozwanego, co wynika z odpisu aktu urodzenia. Dziecko pozostaje pod stałą opieką przedstawiciela ustawowego i zamieszkuje z nim pod adresem [adres].
Miesięczny koszt utrzymania dziecka wynosi około [kwota] zł i obejmuje: wyżywienie [kwota] zł, udział w kosztach mieszkania [kwota] zł, odzież i obuwie [kwota] zł, leczenie [kwota] zł, opłaty za [przedszkole / szkołę / świetlicę] [kwota] zł, zajęcia dodatkowe [kwota] zł, wypoczynek [kwota] zł w przeliczeniu na miesiąc. Wydatki dokumentują załączone rachunki i potwierdzenia przelewów.
Pozwany jest [zawód] i osiąga dochód w wysokości około [kwota] zł miesięcznie. Jest zdrowy, zdolny do pracy i nie ma innych osób na utrzymaniu [albo: ma na utrzymaniu (liczba) dzieci]. Do chwili obecnej pozwany [nie łoży na utrzymanie dziecka / przekazuje nieregularnie kwoty rzędu (kwota) zł], co nie pokrywa nawet części usprawiedliwionych potrzeb małoletniego.
Przedstawiciel ustawowy sprawuje nad dzieckiem bieżącą, osobistą pieczę, czym w części wykonuje swój obowiązek alimentacyjny (art. 135 § 2 KRO), i pokrywa pozostałe koszty z wynagrodzenia w wysokości [kwota] zł miesięcznie.
Wniosek o zabezpieczenie jest uzasadniony, ponieważ potrzeby dziecka mają charakter bieżący i nie mogą czekać do prawomocnego zakończenia sprawy. Roszczenie zostało uprawdopodobnione załączonymi dokumentami, co zgodnie z art. 753 § 1 KPC stanowi wystarczającą podstawę zabezpieczenia.
Wobec powyższego pozew jest konieczny i uzasadniony.
[podpis przedstawiciela ustawowego]
Załączniki:
1. odpis skrócony aktu urodzenia dziecka
2. zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania dziecka
3. rachunki i faktury dokumentujące wydatki
4. zaświadczenie o zarobkach przedstawiciela ustawowego
5. dokumenty dotyczące sytuacji zarobkowej pozwanego, jeśli je posiadasz
6. odpis pozwu wraz z załącznikami dla pozwanego
Trzy rzeczy, na których najczęściej wykłada się samodzielnie pisany pozew. Po pierwsze, powodem jest dziecko, a nie rodzic, który je reprezentuje: przy dorosłym dziecku pozew składa ono samo we własnym imieniu. Po drugie, brak zestawienia kosztów zmusza sąd do szacowania w ciemno i zwykle kończy się kwotą niższą od oczekiwanej. Po trzecie, brak drugiego egzemplarza dla pozwanego kończy się wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych i traci się kilka tygodni.
Świadczenia
Czy 800 plus wlicza się do alimentów
Nie wlicza się i jest to napisane wprost w ustawie. Na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia rodzinne ani świadczenie wychowawcze, czyli 800 plus (art. 135 § 3 KRO). Argument pozwanego, że skoro dziecko dostaje 800 zł od państwa, to jego alimenty powinny być o tyle niższe, sąd odrzuci.
Ta sama zasada działa w drugą stronę i chroni rodzica płacącego. Świadczenia socjalne pobierane przez zobowiązanego również nie zwiększają jego „możliwości zarobkowych” w rozumieniu art. 135 § 1 KRO. Liczy się realny dochód z pracy albo działalności oraz majątek, z którego można czerpać pożytki.
Termin
Alimenty wstecz i przedawnienie: ile masz czasu
Roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat (art. 137 § 1 KRO). Oznacza to dwie rzeczy naraz. Możesz żądać alimentów za okres przeszły, ale maksymalnie za ostatnie 3 lata przed wniesieniem pozwu, i tylko wtedy, gdy wykażesz, że w tym czasie zostały niezaspokojone potrzeby dziecka albo że zaciągnąłeś na jego utrzymanie zobowiązania, na przykład pożyczkę czy zaległość czynszową.
- Alimenty na przyszłość: sąd zasądza je zwykle od dnia wniesienia pozwu.
- Alimenty za okres wsteczny: maksymalnie 3 lata, przy udowodnionych niezaspokojonych potrzebach.
- Zasądzone i niezapłacone raty: także przedawniają się po 3 latach, licząc każdą osobno.
- Przedawnienie nie biegnie wobec dziecka przeciwko rodzicowi przez czas trwania władzy rodzicielskiej (art. 121 pkt 1 KC).
Ostatni punkt jest ważny dla dorosłych dzieci, które przez lata nie dostawały alimentów. Bieg przedawnienia roszczeń dziecka wobec rodzica jest zawieszony w okresie sprawowania władzy rodzicielskiej, więc licznik trzech lat rusza realnie dopiero po osiągnięciu pełnoletności. Warto to sprawdzić, zanim uznasz, że roszczenie przepadło.
Egzekucja
Co zrobić, gdy pozwany nie płaci zasądzonych alimentów
Wyrok albo postanowienie o zabezpieczeniu to dopiero tytuł. Żeby zamienić go na pieniądze, występujesz do sądu o klauzulę wykonalności, a potem składasz wniosek egzekucyjny do komornika. W sprawach alimentacyjnych komornik ma szersze uprawnienia niż zwykle: sam poszukuje majątku dłużnika i może zająć większą część wynagrodzenia niż przy innych długach.
| Krok | Co robisz | Podstawa lub warunek |
|---|---|---|
| 1 | Klauzula wykonalności na wyroku | wniosek w sądzie, który wydał orzeczenie |
| 2 | Wniosek egzekucyjny do komornika | komornik przy sądzie miejsca zamieszkania wierzyciela |
| 3 | Zaświadczenie o bezskutecznej egzekucji | gdy egzekucja jest bezskuteczna przez 2 miesiące |
| 4 | Wniosek o świadczenie z funduszu alimentacyjnego | w gminie, przy spełnieniu kryterium dochodowego |
| 5 | Zawiadomienie o przestępstwie niealimentacji | zaległość równa co najmniej 3 świadczeniom okresowym |
Fundusz alimentacyjny w 2026 roku. Kryterium dochodowe wynosi 1209 zł netto na osobę w rodzinie, a od 1 października 2026 r. rośnie do 1665 zł netto, więc do świadczenia zakwalifikuje się wyraźnie więcej rodzin. Maksymalna kwota świadczenia z funduszu została od stycznia 2026 r. podniesiona do 1000 zł miesięcznie na dziecko, przy czym wypłacana kwota nie może przekroczyć wysokości zasądzonych alimentów. Obowiązuje mechanizm „złotówka za złotówkę”: przekroczenie progu obniża świadczenie o kwotę nadwyżki, a wypłaty nie ma dopiero wtedy, gdy po obniżeniu wyszłoby mniej niż 100 zł.
Ostatni krok bywa najskuteczniejszy. Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, gdy łączna zaległość odpowiada co najmniej trzem świadczeniom okresowym, jest przestępstwem zagrożonym grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do roku (art. 209 § 1 Kodeksu karnego). Sprawca uniknie kary, jeżeli w ciągu 30 dni od pierwszego przesłuchania ureguluje zaległość, i właśnie ta perspektywa najczęściej odblokowuje płatności.
Czas trwania
Do kiedy płaci się alimenty na dziecko
Alimenty nie kończą się automatycznie w dniu osiemnastych urodzin. Obowiązek trwa tak długo, jak długo dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 KRO), więc przy studiach dziennych czy nauce zawodu ciągnie się dalej. Rodzic może się od niego uchylić, gdy płacenie łączy się dla niego z nadmiernym uszczerbkiem albo gdy dorosłe dziecko nie dokłada starań, aby się usamodzielnić (art. 133 § 3 KRO).
Ważne: obowiązek nie wygasa sam z siebie ani od momentu podjęcia pracy przez dziecko. Dopóki sąd nie uchyli go wyrokiem, komornik będzie egzekwował dalej. Rodzic, który chce przestać płacić, musi wnieść pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego i tym razem zapłacić 5 procent opłaty. Szczegółowe progi wieku, studia zaoczne i pracę dorywczą dziecka omawiamy w artykule o tym, do jakiego wieku płaci się alimenty.
Najczęstsze pytania
Pozew o alimenty: pytania i odpowiedzi
Ile wynoszą alimenty na dziecko?
Nie ma kwoty ustawowej. Sąd ustala alimenty na podstawie dwóch rzeczy: usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz zarobkowych i majątkowych możliwości rodzica (art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W praktyce sądy zasądzają najczęściej od kilkuset do około 2000 zł miesięcznie na jedno dziecko, a punktem wyjścia jest rozpisany, udokumentowany miesięczny koszt utrzymania dziecka podzielony na oboje rodziców.
Ile kosztuje pozew o alimenty?
Osoba dochodząca alimentów nie płaci opłaty sądowej. Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych jest z mocy ustawy zwolniona od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Zwolnienie obejmuje też pozew o podwyższenie alimentów. Opłatę ponosi natomiast rodzic, który sam wnosi o obniżenie lub uchylenie alimentów.
Do jakiego sądu składa się pozew o alimenty?
Pozew o alimenty składasz do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego i nieletnich. Masz wybór: możesz go wnieść według miejsca zamieszkania pozwanego albo według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, czyli dziecka (art. 32 Kodeksu postępowania cywilnego). Dla rodzica opiekującego się dzieckiem prawie zawsze wygodniejszy jest sąd własnego miejsca zamieszkania.
Ile czeka się na alimenty po złożeniu pozwu?
Na wyrok czeka się zwykle od kilku miesięcy do roku, ale na pierwsze pieniądze nie musisz czekać tak długo. Jeżeli w pozwie złożysz wniosek o zabezpieczenie, sąd rozpoznaje go bezzwłocznie, nie później niż w terminie tygodnia od wpływu do sądu (art. 737 KPC). Postanowienie o zabezpieczeniu jest natychmiast wykonalne i można je od razu skierować do komornika.
Czy 800 plus wlicza się do alimentów?
Nie. Świadczenie wychowawcze 800 plus nie wpływa na zakres świadczeń alimentacyjnych i sąd nie może z tego powodu obniżyć alimentów (art. 135 § 3 pkt 3 KRO). Ta sama zasada dotyczy świadczeń rodzinnych i świadczeń z pomocy społecznej. 800 plus ma dokładać się do kosztów utrzymania dziecka, a nie zastępować obowiązek rodzica.
Czy można dostać alimenty wstecz?
Tak, ale maksymalnie za 3 lata. Roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat (art. 137 § 1 KRO). Sąd zasądzi alimenty za okres przeszły tylko wtedy, gdy wykażesz, że w tym czasie pozostały niezaspokojone potrzeby dziecka albo zobowiązania zaciągnięte na jego utrzymanie, na przykład pożyczki czy zaległy czynsz.
Do jakiego wieku płaci się alimenty na dziecko?
Nie ma sztywnej granicy wieku. Obowiązek trwa dopóty, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 KRO), więc przy studiach dziennych zwykle trwa dłużej niż do 18 lat. Rodzic może uchylić się od alimentów, gdy dorosłe dziecko nie dokłada starań, aby się usamodzielnić, albo gdy płacenie łączy się z nadmiernym uszczerbkiem (art. 133 § 3 KRO).
Co zrobić, gdy ojciec nie płaci zasądzonych alimentów?
Weź z sądu wyrok z klauzulą wykonalności i złóż wniosek egzekucyjny do komornika. Komornik zajmuje wynagrodzenie, rachunek bankowy i inne dochody. Gdy egzekucja jest bezskuteczna przez 2 miesiące, możesz starać się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Uchylanie się od alimentów o wartości co najmniej 3 świadczeń okresowych jest przestępstwem z art. 209 Kodeksu karnego.
Nie wiesz, jakiej kwoty alimentów żądać?
Opisz sytuację dziecka i dochody drugiego rodzica, a prawnik przygotuje pisemną odpowiedź z podstawą prawną w 24 h. Zanim zapłacisz, sprawdzisz w bazie, czy identyczne pytanie ma już gotową odpowiedź.
Powiązane
Czytaj dalej
Alimenty, rozwód, władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem.
Wzór pozwu, opłata 600 zł i alimenty orzekane w wyroku rozwodowym.
Komplet wzorów z podstawą prawną i instrukcją wypełnienia.