Prawo rodzinne
Intercyza: co to jest i ile kosztuje, rozdzielność majątkowa a wspólność majątkowa
Intercyza to umowa majątkowa małżeńska zawarta u notariusza za maksymalnie 400 zł netto. Najczęściej ustanawia rozdzielność majątkową, ale chroni przed długami tylko w granicach, o których większość poradników nie pisze. Poniżej stawki, granice ochrony i zasady podziału majątku wspólnego.
Stan prawny na 19 sierpnia 2026. To ogólna informacja prawna, nie porada w indywidualnej sprawie.
W skrócie
Intercyza to potoczna nazwa umowy majątkowej małżeńskiej. Zawiera się ją w formie aktu notarialnego, przed ślubem albo w dowolnym momencie małżeństwa, a maksymalna taksa wynosi 400 zł netto niezależnie od wartości majątku. Najczęściej ustanawia rozdzielność majątkową: od tego dnia każdy małżonek ma wyłącznie majątek osobisty i sam odpowiada za swoje długi. Ochrona ma jednak dwie granice: nie działa wstecz i nie działa wobec wierzyciela, który o umowie nie wiedział (art. 47¹ KRO).
Definicja
Co to jest intercyza i czym różni się od rozdzielności majątkowej
W żadnej ustawie nie znajdziesz słowa „intercyza". Kodeks rodzinny i opiekuńczy zna umowę majątkową małżeńską, a intercyza to jej nazwa potoczna, która przyjęła się w mowie i w wyszukiwarce. Rozdzielność majątkowa jest z kolei jednym z ustrojów, które taką umową można wprowadzić. Mówiąc krótko: intercyza to dokument, rozdzielność to skutek, który on najczęściej wywołuje.
Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.
Z tego jednego zdania wynikają cztery możliwe ustroje majątkowe i jedna ważna informacja praktyczna: skoro umowa „może" poprzedzać ślub, to nie musi. Pytanie „czy można podpisać intercyzę po ślubie" ma więc krótką odpowiedź twierdzącą, a rozstrzygające jest coś innego, o czym piszemy w sekcji o dacie zawarcia.
| Ustrój majątkowy | Kto ma co | Dla kogo ma sens |
|---|---|---|
| Wspólność ustawowa (domyślna, bez umowy) | Zarobki obojga i wszystko kupione w czasie małżeństwa tworzą majątek wspólny | Pary o zbliżonych dochodach, wspólny kredyt, jedna osoba czasowo nie pracuje |
| Rozdzielność majątkowa (klasyczna intercyza) | Nie ma majątku wspólnego, każdy ma tylko swój majątek osobisty i sam nim zarządza | Działalność gospodarcza obarczona ryzykiem, drugie małżeństwo, duże różnice majątkowe |
| Rozdzielność z wyrównaniem dorobków | W trakcie małżeństwa jak rozdzielność, po jego ustaniu następuje rozliczenie przyrostu majątków | Jedno z małżonków prowadzi firmę, drugie wychowuje dzieci i nie buduje własnego majątku |
| Wspólność rozszerzona lub ograniczona | Wspólność zostaje, ale strony przesuwają granicę, na przykład włączając do niej mieszkanie sprzed ślubu | Wyrównanie sytuacji małżonka, który wnosi mniej, bez rezygnacji ze wspólnego dorobku |
W praktyce notariuszy zdecydowana większość umów to dwa środkowe warianty, a najczęściej pierwszy z nich. Wariant z wyrównaniem dorobków jest najrzadszy i zarazem najbardziej niedoceniany, bo rozwiązuje problem, który klasyczna rozdzielność tworzy: małżonek, który przez piętnaście lat prowadził dom i wychowywał dzieci, przy zwykłej rozdzielności wychodzi z małżeństwa bez niczego.
Punkt wyjścia
Co jest majątkiem wspólnym, a co osobistym bez intercyzy
Zanim zdecydujesz, czy potrzebujesz umowy, warto sprawdzić, co ustawa i tak zostawia wyłącznie Tobie. Wspólność powstaje z mocy prawa w chwili ślubu i obejmuje przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (art. 31 § 1 KRO). Reszta zostaje w majątku osobistym i intercyza nie jest do tego potrzebna.
| Składnik | Gdzie trafia bez umowy | Podstawa |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności | Majątek wspólny | art. 31 § 2 pkt 1 KRO |
| Środki na rachunku OFE i subkoncie ZUS | Majątek wspólny | art. 31 § 2 pkt 3 i 4 KRO |
| Mieszkanie kupione przed ślubem | Majątek osobisty | art. 33 pkt 1 KRO |
| Spadek, zapis i darowizna, także w czasie małżeństwa | Majątek osobisty | art. 33 pkt 2 KRO |
| Odszkodowanie za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia | Majątek osobisty | art. 33 pkt 6 KRO |
| Prawa autorskie i prawa własności przemysłowej twórcy | Majątek osobisty | art. 33 pkt 9 KRO |
| Rzecz kupiona w całości za pieniądze z majątku osobistego | Majątek osobisty (surogacja) | art. 33 pkt 10 KRO |
Dwa wiersze z tej tabeli generują najwięcej sporów. Pierwszy to spadek i darowizna: odziedziczone mieszkanie zostaje Twoje, ale czynsz z jego wynajmu wpada już do majątku wspólnego, bo dochody z majątku osobistego są wspólne. Drugi to surogacja: mieszkanie kupione „za pieniądze ze sprzedaży kawalerki sprzed ślubu" jest osobiste tylko wtedy, gdy potrafisz udowodnić przepływ każdej złotówki. Wpłata 80 procent ceny z majątku osobistego i 20 procent ze wspólnego konta daje mieszkanie wspólne z roszczeniem o zwrot nakładu, a nie mieszkanie osobiste.
Koszty
Ile kosztuje intercyza u notariusza w 2026 roku
Maksymalna taksa notarialna za umowę majątkową małżeńską wynosi 400 zł netto, czyli 492 zł z VAT. To stawka kwotowa: nie rośnie ani o złotówkę, jeżeli majątek małżonków jest wart pięć milionów zamiast pięćdziesięciu tysięcy. Warto to wiedzieć, bo część poradników twierdzi, że intercyza zawierana w trakcie małżeństwa jest liczona od wartości majątku. To pomyłka wynikająca z mylenia intercyzy z umową o podział majątku wspólnego, która rzeczywiście jest liczona od wartości.
| Czynność | Maksymalna stawka netto | Podstawa i uwagi |
|---|---|---|
| Intercyza przed ślubem | 400 zł (492 zł z VAT) | § 8 rozporządzenia o maksymalnych stawkach taksy notarialnej, stawka kwotowa |
| Intercyza w trakcie małżeństwa | 400 zł (492 zł z VAT) | Ta sama pozycja rozporządzenia, wartość majątku nie ma znaczenia |
| Zmiana albo rozwiązanie intercyzy | 400 zł (492 zł z VAT) | To także umowa majątkowa małżeńska (art. 47 § 2 KRO) |
| Wypisy aktu notarialnego | 6 zł za rozpoczętą stronę | Zwykle 3 do 6 stron, więc 20 do 40 zł netto |
| Pozew o ustanowienie rozdzielności przez sąd | 200 zł opłaty sądowej | art. 27 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych |
| Umowa o podział majątku wspólnego u notariusza | Od wartości majątku | § 3 rozporządzenia, przy 600 000 zł około 3170 zł netto |
| Wniosek o podział majątku do sądu | 1000 zł, przy zgodnym projekcie 300 zł | art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych |
Zestawienie dwóch ostatnich wierszy jest dla wielu par zaskoczeniem. Sąd, uważany za drogi i powolny, przy zgodnym projekcie podziału kosztuje 300 zł, czyli dziesięć razy mniej niż notariusz przy majątku wartym 600 000 zł. Notariusz wygrywa czasem, bo załatwia sprawę w jeden dzień, i jest jedyną drogą, gdy chcecie podzielić nieruchomość bez czekania na termin rozprawy. Jeżeli natomiast jesteście zgodni, a nikomu się nie spieszy, wniosek do sądu ze wspólnie podpisanym projektem podziału jest wyraźnie tańszy.
Najczęstsze nieporozumienie
Czy intercyza chroni przed długami małżonka
To pytanie sprowadza większość ludzi do notariusza i zarazem najczęściej dostaje odpowiedź zbyt optymistyczną. Rozdzielność rzeczywiście likwiduje majątek wspólny, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić, ale ustawa zawiera warunek, o którym łatwo zapomnieć: aby zasłonić się umową przed osobą trzecią, ta osoba musiała o niej wiedzieć.
Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.
Ciężar wykazania tej wiedzy spoczywa na małżonku, który się na umowę powołuje. Dlatego przy zawieraniu jakiejkolwiek istotnej umowy warto pisemnie poinformować kontrahenta o rozdzielności, najlepiej w treści samej umowy albo w oświadczeniu z podpisem drugiej strony. Sam fakt, że akt notarialny istnieje, nikogo nie wiąże. Poniższa tabela pokazuje, jak to działa w typowych sytuacjach.
| Sytuacja | Czy rozdzielność chroni | Dlaczego |
|---|---|---|
| Kredyt zaciągnięty rok przed intercyzą | Nie | Wierzytelność powstała w czasie wspólności, umowa nie działa wstecz |
| Pożyczka wzięta po intercyzie, wierzyciel o niej wiedział | Tak | Spełniony warunek z art. 47¹ KRO, egzekucja idzie tylko do majątku dłużnika |
| Pożyczka wzięta po intercyzie, wierzyciel nie wiedział | Nie | Wobec tej osoby umowa jest bezskuteczna, więc traktuje ona małżonków jak przy wspólności |
| Zobowiązanie zaciągnięte za zgodą drugiego małżonka | Nie | Zgoda otwiera drogę do majątku wspólnego (art. 41 § 1 KRO), a przy rozdzielności zwykle towarzyszy jej poręczenie |
| Zaległości podatkowe i składki ZUS | Nie w pełni | Ordynacja podatkowa ma własne zasady odpowiedzialności i przewiduje bezskuteczność ograniczeń wobec zaległości sprzed umowy |
| Alimenty na dziecko | Nie | Obowiązek alimentacyjny jest osobisty i ustrój majątkowy go nie dotyka |
| Wspólny kredyt hipoteczny obojga małżonków | Nie | Oboje są kredytobiorcami, więc odpowiadają jako dłużnicy solidarni niezależnie od ustroju |
Wniosek jest prosty i niewygodny: intercyza jest narzędziem prewencyjnym. Podpisana zawczasu, przed założeniem firmy albo przed pierwszym poważnym kontraktem, działa bardzo dobrze. Podpisana w tygodniu, w którym przyszło wezwanie do zapłaty, nie załatwi już nic, a przy złej wierze może zostać podważona przez wierzyciela skargą pauliańską. Jeżeli długi już są, właściwym kierunkiem jest raczej sprawdzenie, czy roszczenie nie jest przedawnione, obrona przed nakazem zapłaty przez sprzeciw od nakazu zapłaty, a przy trwałej niewypłacalności upadłość konsumencka, która ma własne, ostre skutki dla majątku wspólnego małżonków.
Gdy małżonek się nie zgadza
Rozdzielność majątkowa ustanowiona przez sąd i data wsteczna
Umowy nie da się zawrzeć w pojedynkę. Gdy jedno z małżonków trwoni pieniądze, ukrywa dochody albo po prostu odmawia wizyty u notariusza, jedyną drogą jest pozew. Rozdzielność ustanowiona wyrokiem ma przy tym cechę, której umowna nigdy nie osiągnie: może zadziałać wstecz.
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
To ratunek dla osób w wieloletniej separacji faktycznej. Jeżeli od pięciu lat mieszkacie osobno, a małżonek w tym czasie zaciągał zobowiązania, sąd może przesunąć datę rozdzielności na moment rozstania, dzięki czemu jego długi z ostatnich lat nie obciążą majątku, który przez ten czas zbudowałeś sam. Trzeba jednak udowodnić datę i charakter rozłączenia, a wypadek musi być wyjątkowy: sama kłótnia nie wystarczy.
Jest jeszcze przepis, o którym mało kto wie, a który bywa użyty przeciwko małżonkom. Ustanowienia rozdzielności może żądać także wierzyciel jednego z nich, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga podziału majątku wspólnego (art. 52 § 1a KRO). Wierzyciel doprowadza wtedy do rozdzielności po to, żeby zająć udział dłużnika w majątku, a nie po to, żeby komukolwiek pomóc.
| Kryterium | Rozdzielność umowna (intercyza) | Rozdzielność sądowa |
|---|---|---|
| Czego wymaga | Zgody obojga małżonków | Ważnych powodów, wykazanych przed sądem (art. 52 § 1 KRO) |
| Koszt | 400 zł netto taksy plus wypisy | 200 zł opłaty od pozwu, do tego ewentualny pełnomocnik |
| Czas | Jedna wizyta, ten sam dzień | Zwykle od kilku miesięcy do roku |
| Data wsteczna | Niemożliwa | Możliwa w wypadkach wyjątkowych (art. 52 § 2 KRO) |
| Kto może wystąpić | Wyłącznie małżonkowie razem | Każdy z małżonków osobno, a także wierzyciel (art. 52 § 1a KRO) |
| Typowe ważne powody | Nie dotyczy | Trwonienie majątku, separacja faktyczna, uchylanie się od pracy, ukrywanie dochodów, hazard, uzależnienie |
Wariant pomijany
Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków
Jest to rozdzielność z odroczonym rozliczeniem. W czasie małżeństwa działa dokładnie tak jak zwykła: każdy ma swój majątek i sam nim zarządza, bez pytania drugiej strony o zgodę. Różnica pojawia się dopiero w chwili ustania ustroju, czyli zwykle przy rozwodzie albo śmierci. Wtedy porównuje się dorobki, czyli wzrost wartości majątku każdego z małżonków w czasie trwania umowy, a ten, kto dorobił się mniej, może żądać wyrównania różnicy.
Ten ustrój rozwiązuje realny problem, o którym pary rozmawiają zbyt późno. Klasyczna intercyza jest uczciwa, gdy oboje pracują i zarabiają podobnie. Przestaje być uczciwa, gdy jedno prowadzi firmę i buduje majątek, a drugie rezygnuje z kariery, żeby prowadzić dom i wychowywać dzieci. Po piętnastu latach pierwsze ma spółkę i dwa mieszkania, drugie nie ma nic i przy zwykłej rozdzielności nie ma też żadnego roszczenia. Wyrównanie dorobków zachowuje niezależność zarządu, a jednocześnie zabezpiecza tę drugą osobę.
Do rozdzielności z wyrównaniem dorobków stosuje się przepisy o rozdzielności majątkowej z zachowaniem przepisów o wyrównaniu (art. 51² KRO). Sposób liczenia dorobku można w umowie zmodyfikować, a przy obliczaniu pomija się między innymi przedmioty nabyte przed umową, spadki i darowizny. Warto ustalić te zasady u notariusza od razu, bo spór o metodę liczenia po latach jest droższy niż sama umowa.
Po ustaniu wspólności
Co zostaje do rozliczenia po ustaniu wspólności
Rozwód kończy wspólność majątkową, ale nie dzieli majątku. Po wyroku małżonkowie stają się współwłaścicielami w częściach ułamkowych i pozostają nimi tak długo, aż podpiszą umowę o podział albo uzyskają postanowienie sądu. Nie ma na to żadnego terminu: roszczenie o podział majątku wspólnego się nie przedawnia, co bywa mylone z krótkimi terminami z samej sprawy rozwodowej. Jeżeli jesteś dopiero przed pozwem, przebieg i koszty całego postępowania opisujemy na stronie o rozwodzie krok po kroku, a sposób napisania samego pisma i wybór wariantu winy na stronie o pozwie o rozwód.
§ 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. § 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. § 3. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
Paragraf 3 jest najczęściej pomijany przez osoby, które przez lata nie pracowały zarobkowo, a to on chroni ich udział. Praca przy dzieciach i w domu liczy się na równi z wpłatami na konto, dlatego zarzut „nie zarobiłaś ani złotówki na to mieszkanie" przed sądem nie działa. Nierówne udziały to wyjątek zarezerwowany dla sytuacji, w której jedno z małżonków uporczywie nie przyczyniało się do majątku mimo możliwości, na przykład latami nie podejmowało pracy i jednocześnie majątek trwoniło.
Drugą osią sporu są nakłady. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, a może żądać zwrotu tego, co ze swojego majątku osobistego przeznaczył na majątek wspólny; rozliczenia dokonuje się przy podziale majątku (art. 45 § 1 i § 2 KRO). W praktyce chodzi o wkład własny z pieniędzy sprzed ślubu, o darowiznę od rodziców jednej ze stron i o remont domu stojącego na działce należącej do jednego z małżonków. Rozliczenie trzeba zgłosić w postępowaniu o podział, bo sąd nie zrobi tego z urzędu.
Sam podział przeprowadza się na dwa sposoby. U notariusza, gdy jesteście zgodni co do składu majątku, wartości i spłat (przy nieruchomości akt notarialny jest obowiązkowy), albo w sądzie, gdzie wystarczy wniosek jednej strony. Koszty obu dróg, zasady wyceny mieszkania z kredytem, rozliczanie nakładów i listę roszczeń, które trzeba zgłosić od razu pod rygorem ich utraty, zebraliśmy na osobnej stronie o podziale majątku po rozwodzie.
Najtrudniejszy składnik
Mieszkanie z kredytem, gdy wspólność już ustała
Kredyt jest zobowiązaniem wobec banku i podział majątku go nie dotyka. Sąd może przyznać mieszkanie jednemu z małżonków i zasądzić spłatę na rzecz drugiego, ale nie zwolni nikogo z długu, bo bank nie jest uczestnikiem tego postępowania. Do dnia, w którym bank zgodzi się na zwolnienie z długu albo kredyt zostanie przeniesiony, oboje byli małżonkowie pozostają dłużnikami solidarnymi i oboje mają wpis w Biurze Informacji Kredytowej.
W praktyce są trzy wyjścia i każde ma swoją cenę. Pierwsze to przejęcie kredytu przez jedną osobę, co wymaga jej samodzielnej zdolności kredytowej i zgody banku; przy zbliżonych zarobkach bank często odmawia. Drugie to sprzedaż mieszkania, spłata kredytu i podział nadwyżki, najczystsze rozwiązanie i najczęściej wybierane. Trzecie to pozostawienie kredytu na dwa nazwiska mimo rozwodu, wygodne na krótko i ryzykowne na dłużej, bo opóźnienie jednej strony psuje historię kredytową obojga. Jest przy tym reguła, która działa odwrotnie, niż podpowiada intuicja: przyznając nieruchomość obciążoną hipoteką jednemu z małżonków, sąd ustala jej wartość z pominięciem obciążenia hipotecznego, chyba że zachodzą istotne powody przemawiające za jego uwzględnieniem (uchwała SN z 25 lipca 2019 r., III CZP 14/19). Mieszkanie warte 800 000 zł z kredytem 500 000 zł dzieli się więc jak mieszkanie warte 800 000 zł, a spłata dla drugiej strony wynosi 400 000 zł, mimo że rata zostaje przy Tobie. Rozliczenie samych rat i sposób wyjścia z umowy kredytowej opisujemy w artykule o kredycie hipotecznym po rozwodzie.
Krok po kroku
Jak zawrzeć intercyzę u notariusza
Krok 1
Wybierzcie ustrój
Rozdzielność, rozdzielność z wyrównaniem dorobków albo zmiana zakresu wspólności. To najważniejsza decyzja i jedyna, której notariusz nie podejmie za Was.
Krok 2
Przygotujcie dokumenty
Dowody osobiste obojga i odpis skrócony aktu małżeństwa, a przed ślubem zaświadczenie z urzędu stanu cywilnego albo data planowanej ceremonii.
Krok 3
Podpiszcie akt
Oboje musicie być obecni jednocześnie. Notariusz odczytuje akt, wyjaśnia skutki i wydaje wypisy. Cała wizyta trwa zwykle pół godziny.
Krok 4
Poinformujcie otoczenie
Bank, kontrahentów, wynajmującego i urząd skarbowy. Bez tego ochrona z art. 47¹ KRO wobec nich nie zadziała, a to właśnie ten krok ludzie pomijają.
Krok czwarty jest tym, który decyduje o skuteczności całej operacji, a jednocześnie nie kosztuje nic. Umowa majątkowa nie trafia do żadnego publicznego rejestru, do którego wierzyciel mógłby zajrzeć, więc obowiązek poinformowania spoczywa na Was. Przy zawieraniu umowy z nowym kontrahentem najprościej wpisać do niej jedno zdanie o obowiązującym między małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej wraz z datą aktu i nazwiskiem notariusza. Przedsiębiorca powinien dodatkowo ujawnić rozdzielność w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Jedna uwaga o intercyzie zawieranej przed ślubem: umowa może poprzedzać zawarcie małżeństwa, ale jej skutki powstają dopiero z chwilą ślubu. Nie ma więc znaczenia, czy podpiszecie ją miesiąc, czy rok wcześniej. Jeżeli ślub ostatecznie się nie odbędzie, umowa po prostu nie wywoła żadnych skutków.
Czego intercyza nie zmienia
Rozdzielność majątkowa a dziedziczenie po małżonku
Rozdzielność majątkowa nie wyłącza małżonka z kręgu spadkobierców i nie odbiera mu prawa do zachowku. Ustrój majątkowy rozstrzyga, co należy do kogo za życia, a o tym, kto dziedziczy, decyduje osobny przepis: w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku (art. 931 § 1 KC).
Intercyza zmienia natomiast to, ile spadku w ogóle jest. Przy wspólności ustawowej do spadku wchodzi udział zmarłego w majątku wspólnym, zwykle połowa, i dopiero on jest dzielony między spadkobierców. Przy rozdzielności do spadku wchodzi cały majątek osobisty zmarłego, bo majątku wspólnego nie ma. Dla wdowy lub wdowca oznacza to często gorszą sytuację niż bez umowy, co jest jednym z najsłabiej rozumianych skutków rozdzielności. Rozwinęliśmy to w artykule o tym, jak rozdzielność majątkowa wpływa na dziedziczenie.
Jeżeli chcesz zmienić porządek dziedziczenia, potrzebujesz innego dokumentu niż intercyza: rozrządzenia na wypadek śmierci, czyli testamentu. Nawet on nie pozbawia jednak małżonka prawa do zachowku, a jedyną instytucją, która to robi, jest wydziedziczenie z podaniem przyczyny z ustawy.
Najczęstsze pytania
Intercyza i rozdzielność majątkowa: pytania i odpowiedzi
Co to jest intercyza?
Intercyza to potoczna nazwa umowy majątkowej małżeńskiej, czyli umowy zawartej w formie aktu notarialnego, którą małżonkowie ustanawiają rozdzielność majątkową albo rozszerzają lub ograniczają wspólność ustawową (art. 47 § 1 KRO). Umowa może poprzedzać ślub, ale można ją zawrzeć także w każdym momencie trwania małżeństwa.
Ile kosztuje intercyza?
Maksymalna taksa notarialna za umowę majątkową małżeńską to 400 zł netto, czyli 492 zł z VAT (§ 8 rozporządzenia o maksymalnych stawkach taksy notarialnej). Stawka jest stała i nie zależy od wartości majątku. Do tego dochodzą wypisy, około 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę, więc realnie płaci się 500 do 600 zł.
Czy intercyza chroni przed długami małżonka?
Tylko wobec tych wierzycieli, którzy o niej wiedzieli. Na umowę majątkową można powoływać się względem innych osób, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome (art. 47(1) KRO). Wobec wierzyciela, który o intercyzie nie wiedział, umowa jest bezskuteczna, a wobec długów powstałych przed jej zawarciem nie działa nigdy.
Czy można podpisać intercyzę po ślubie?
Tak, w dowolnym momencie małżeństwa i dowolną liczbę razy. Artykuł 47 § 1 KRO mówi, że umowa majątkowa „może poprzedzać zawarcie małżeństwa", a nie że musi. Intercyza zawarta po ślubie działa jednak wyłącznie na przyszłość: majątek zgromadzony do dnia jej podpisania pozostaje wspólny i trzeba go osobno podzielić.
Co daje rozdzielność majątkowa?
Każdy z małżonków ma wyłącznie majątek osobisty, sam nim zarządza i sam odpowiada za swoje zobowiązania. Nie powstaje majątek wspólny, więc nie trzeba pytać drugiej strony o zgodę na sprzedaż mieszkania czy zaciągnięcie kredytu. Zarobki, które przy wspólności ustawowej byłyby wspólne, stają się majątkiem tego, kto je uzyskał.
Ile kosztuje rozdzielność majątkowa u notariusza?
Dokładnie tyle co intercyza, bo to ta sama czynność: 400 zł netto taksy, 492 zł z VAT, plus wypisy. Cena nie rośnie wraz z majątkiem, bo rozporządzenie przewiduje dla umowy majątkowej małżeńskiej stawkę kwotową, a nie procent od wartości. Notariusze często pobierają mniej niż stawkę maksymalną.
Czy rozdzielność majątkowa działa wstecz?
Umowna nigdy. Rozdzielność ustanowiona u notariusza działa od dnia zawarcia umowy albo od późniejszej daty w niej wskazanej. Wstecz działa wyłącznie rozdzielność ustanowiona wyrokiem sądu i tylko w wypadkach wyjątkowych, w szczególności gdy małżonkowie żyli w rozłączeniu (art. 52 § 2 KRO).
Czy rozdzielność majątkowa wymaga zgody małżonka?
Umowna tak, bo umowy nie da się zawrzeć jednostronnie: oboje małżonkowie muszą stawić się u notariusza. Gdy druga strona odmawia, jedyną drogą jest pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd, który wymaga wykazania ważnych powodów (art. 52 § 1 KRO). Opłata od takiego pozwu to 200 zł.
Czy przy rozdzielności majątkowej małżonek dziedziczy?
Tak, i to bez żadnych ograniczeń. Ustrój majątkowy decyduje o tym, co małżonkowie mają za życia, a nie o tym, kto po kim dziedziczy. Małżonek nadal należy do pierwszej grupy spadkobierców ustawowych i otrzymuje nie mniej niż jedną czwartą spadku (art. 931 § 1 KC), a przy pominięciu w testamencie zachowuje prawo do zachowku.
Czy przy rozdzielności majątkowej trzeba dzielić majątek?
Trzeba podzielić to, co zdążyło stać się wspólne przed jej ustanowieniem. Sama intercyza kończy wspólność na przyszłość, ale nie rozdziela dorobku z lat wcześniejszych: mieszkanie, oszczędności i samochód kupione w czasie wspólności pozostają współwłasnością w częściach ułamkowych aż do zawarcia umowy o podział majątku albo do postanowienia sądu.
Czy intercyzę można zawrzeć w trakcie małżeństwa?
Tak, umowę majątkową można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i w każdej chwili w czasie trwania małżeństwa (art. 47 § 1 KRO). Taksa notarialna jest w obu przypadkach taka sama i wynosi 400 zł netto niezależnie od wartości majątku. Umowa zawarta w trakcie małżeństwa działa jednak wyłącznie na przyszłość.
Czy intercyza chroni przed długami małżonka?
Tylko wobec tych wierzycieli, którzy o niej wiedzieli. Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome (art. 47(1) KRO). Wobec banku, który udzielił kredytu wcześniej, ani wobec ZUS i urzędu skarbowego intercyza nie działa wstecz.
Czy rozdzielność majątkowa jest potrzebna do kredytu firmowego?
Bank jej nie wymaga, ale często o nią pyta i uzależnia od niej warunki. Bez rozdzielności do zaciągnięcia zobowiązania przekraczającego zwykły zarząd potrzebna jest zgoda drugiego małżonka, a odpowiedzialność sięga majątku wspólnego. Po ustanowieniu rozdzielności przedsiębiorca odpowiada wyłącznie swoim majątkiem.
Czy można cofnąć rozdzielność majątkową?
Tak. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana, a w razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej (art. 47 § 2 KRO). Potrzebna jest kolejna wizyta u notariusza i kolejna taksa do 400 zł netto.
Rozdzielność majątkowa a kredyt hipoteczny: czy bank udzieli kredytu?
Udzieli, ale liczy wtedy zdolność kredytową tylko tego małżonka, który występuje jako kredytobiorca, a nie sumę dwóch dochodów. Dla par o zbliżonych zarobkach oznacza to zwykle niższą kwotę kredytu. Bank może zaproponować przystąpienie drugiego małżonka do długu, co w praktyce znosi ochronę, którą dawała rozdzielność.
Nie wiesz, czy intercyza rozwiąże Twój problem?
Opisz sytuację: kiedy powstały długi, czy jest firma, co wchodzi w skład majątku i czy druga strona się zgadza. Prawnik przygotuje pisemną odpowiedź z podstawą prawną w 24 h: który ustrój ma sens, czy potrzebna jest droga sądowa i jak rozliczyć majątek zgromadzony do tej pory. Zanim zapłacisz, sprawdzisz w bazie, czy identyczne pytanie ma już gotową odpowiedź.
Powiązane
Czytaj dalej
Dlaczego intercyza nie wyłącza małżonka ze spadku i kiedy realnie pogarsza jego sytuację.
Gotowy wzór, opłata 600 zł, właściwy sąd okręgowy i wybór między winą a jej brakiem.
Jak wyliczyć kwotę, co dołączyć do pozwu i dlaczego ustrój majątkowy nie ma tu znaczenia.
Formy testamentu, wzór do przepisania i taksa notarialna, gdy chcesz zmienić porządek dziedziczenia.
Co dzieje się z majątkiem wspólnym małżonków, gdy jedno z nich ogłasza upadłość.
Rozwód, alimenty, władza rodzicielska i majątek małżonków w jednym miejscu.