Płacisz alimenty, a dochód spadł
Pozew o obniżenie alimentów albo o uchylenie alimentów z wzorem i opłatą
Pozew o obniżenie alimentów składasz do sądu rejonowego dziecka, gdy po ostatnim wyroku zmieniły się Twoje możliwości zarobkowe albo potrzeby dziecka (art. 138 KRO). Płacisz 5 % rocznej różnicy, w praktyce od 200 do 750 zł. Do wyroku alimenty płacisz w starej kwocie, chyba że sąd udzieli zabezpieczenia.
To ogólna informacja prawna, nie porada w indywidualnej sprawie.
Ile zapłacisz w sądzie
Opłatę liczysz od różnicy za rok, nie od całych alimentów.
W sprawach o świadczenia powtarzające się wartością przedmiotu sporu jest suma świadczeń za jeden rok (art. 22 KPC). Przy obniżeniu to różnica między tym, co płacisz, a tym, co chcesz płacić, pomnożona przez 12. Przy uchyleniu liczysz całe alimenty za rok. Od tej kwoty bierzesz opłatę z progów art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Drugiej strony to nie dotyczy. Pozwany w sprawie o obniżenie alimentów jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c.), więc cały koszt wejścia do sądu leży po Twojej stronie.
Wartość przedmiotu sporu
art. 22 KPC, art. 13 ust. 1 u.k.s.c.
| Alimenty z wyroku | 1 500 zł / mies. |
| Żądasz obniżenia do | 900 zł / mies. |
| Różnica miesięczna | 600 zł |
| Różnica × 12 | 7 200 zł |
| Próg 4 000 do 7 500 zł | opłata 400 zł |
Pozwany (dziecko)
0 zł
zwolnienie z art. 96 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c.
Zanim zapłacisz opłatę
Kiedy sąd obniży alimenty, a kiedy oddali pozew
Sąd obniży alimenty, gdy od ostatniego wyroku albo ugody nastąpiła istotna i trwała zmiana stosunków, której nie wywołałeś sam. Liczy się porównanie dwóch momentów: dnia poprzedniego wyroku i dnia obecnego. Zmiany sprzed uprawomocnienia się poprzedniego wyroku sąd już nie bierze pod uwagę (wyrok SN z 25.05.1999 r., I CKN 274/99).
Podstawy, które zwykle działają
- Utrata pracy bez Twojej winy: likwidacja stanowiska, upadłość pracodawcy, koniec umowy na czas określony; plus dowód, że szukasz nowej pracy
- Choroba albo niezdolność do pracy: orzeczenie ZUS, zwolnienia lekarskie, rachunki za leczenie
- Kolejne dziecko: nowy uprawniony w tej samej kolejności, sąd dzieli Twoje możliwości między wszystkie dzieci
- Spadek potrzeb dziecka: koniec drogiej terapii, dziecko mieszka częściej u Ciebie, dziecko zaczęło zarabiać
- Pełnoletnie dziecko się usamodzielniło: stała praca, rzucone studia bez podjęcia pracy, wtedy często już nie obniżenie, tylko uchylenie
Argumenty, które sąd odrzuca
- Sam zwolniłeś się z pracy: zmiany zatrudnienia na mniej zyskowne bez ważnego powodu w ciągu 3 lat przed sprawą sąd nie uwzględnia (art. 136 KRO)
- Dziecko dostaje 800 plus: świadczenie wychowawcze i świadczenia rodzinne nie wpływają na alimenty (art. 135 § 3 KRO)
- Wziąłeś kredyt albo kupiłeś auto: to Twój wybór, który nie zmienia możliwości zarobkowych
- Masz zaległości: zaległości same nie są zmianą stosunków, a raty sprzed daty wskazanej w wyroku zostają do zapłaty
- Zmiana sprzed ostatniego wyroku: to, co było, sąd już ocenił; liczy się tylko to, co stało się później
Art. 138 KRO: W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Trzy różne pozwy
Pozew o obniżenie alimentów, pozew o uchylenie i wygaśnięcie obowiązku
Obniżenia żądasz, gdy nadal masz płacić, ale mniej. Uchylenia, gdy obowiązek wobec dziecka powinien ustać. Gdy obowiązek wygasł z mocy samej ustawy, na przykład po nowym ślubie byłej żony, nie prosisz sądu o zmianę, tylko o pozbawienie tytułu wykonalności, jeśli komornik nadal ściąga.
| Sytuacja | Jakie pismo | Podstawa | Wartość sporu | Przykład opłaty |
|---|---|---|---|---|
| Spadł dochód, urodziło się kolejne dziecko | Pozew o obniżenie alimentów | art. 138 i 135 § 1 KRO | różnica za rok | 1500 na 900 zł: 7200 zł, opłata 400 zł |
| Dorosłe dziecko pracuje albo rzuciło naukę | Pozew o uchylenie alimentów | art. 138 i 133 § 1 i 3 KRO | całe alimenty za rok | 1200 zł: 14 400 zł, opłata 750 zł |
| Była żona wzięła ślub albo minęło 5 lat od rozwodu bez winy | Powództwo przeciwegzekucyjne albo o ustalenie | art. 60 § 3 KRO, art. 840 § 1 pkt 2 KPC | wartość egzekwowanego świadczenia | zależy od kwoty w tytule |
| Alimenty ustalone w ugodzie, nie w wyroku | Też pozew o obniżenie albo uchylenie | art. 138 KRO (orzeczenie lub umowa) | jak wyżej | jak wyżej |
Progi opłaty z art. 13 ust. 1 u.k.s.c.: do 500 zł 30 zł, do 1500 zł 100 zł, do 4000 zł 200 zł, do 7500 zł 400 zł, do 10 000 zł 500 zł, do 15 000 zł 750 zł, do 20 000 zł 1000 zł, powyżej 5 % wartości. Pełne zestawienie progów znajdziesz przy pozwie o zapłatę. O tym, jak działa wygaśnięcie z mocy prawa i zatrzymanie komornika, piszemy przy powództwie przeciwegzekucyjnym.
Od decyzji do wyroku
Jak złożyć pozew o obniżenie alimentów w czterech krokach
Najpierw dokumenty, które pokazują zmianę, potem wyliczenie żądanej kwoty i opłaty, potem pozew z wnioskiem o zabezpieczenie, na końcu nadanie z odpisem dla pozwanego. Im szybciej po zmianie złożysz pozew, tym łatwiej o obniżenie od daty wcześniejszej niż wyrok.
-
Krok 1
Zbierz dowody zmiany
Poprzedni wyrok albo ugoda, świadectwo pracy, PIT za dwa lata, zaświadczenie z urzędu pracy, dokumentacja leczenia, akt urodzenia kolejnego dziecka.
art. 6 KC, art. 232 KPC
1 -
Krok 2
Policz żądanie i opłatę
Określ kwotę, którą jesteś w stanie płacić, i datę, od której ma obowiązywać. Różnicę razy 12 wpisz jako wartość sporu.
art. 22 KPC, art. 13 u.k.s.c.
2 -
Krok 3
Pozew z zabezpieczeniem
W tym samym piśmie wnieś o zawieszenie egzekucji w części ponad żądaną kwotę na czas sprawy. Uprawdopodobnij roszczenie i interes.
art. 730¹, 755 § 1 pkt 3 KPC
3 -
Krok 4
Złóż w sądzie dziecka
Sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego. Pozew i odpis dla każdego pozwanego.
art. 27 § 1, 128 KPC
4
Najdroższy błąd
Obniżenie alimentów z datą wsteczną i co dzieje się z zaległościami
Wyrok obniżający działa co do zasady od dnia wniesienia pozwu. Sąd może przyjąć datę wcześniejszą, ale musi to wprost napisać w sentencji, a w praktyce robi to rzadko i tylko wtedy, gdy zmiana nastąpiła wcześniej, była trwała i rodzic nie zwlekał. Na taką możliwość wskazują wytyczne Sądu Najwyższego z 16.12.1987 r. (III CZP 91/86).
Każdy miesiąc między utratą dochodu a pozwem to rata w pełnej wysokości, którą komornik ściągnie z odsetkami. Rodzic, który czeka pół roku, bo „może znajdę pracę”, płaci za to z własnej kieszeni. Gdy już toczy się egzekucja, zobacz też, kiedy można wstrzymać egzekucję komorniczą.
Przykład
- Utrata pracy31 marca
- Pozew złożony30 września
- Raty po 1500 zł za kwiecień do września9 000 zł
- Gdyby obniżono do 900 zł od kwietnia5 400 zł
- Koszt zwłoki z pozwem3 600 zł
Przy zasadzie „od dnia pozwu” te 3 600 zł zostają długiem alimentacyjnym.
Treść pisma
Pozew o obniżenie alimentów wzór i co w nim napisać
Pozew musi zawierać dokładne żądanie z kwotą i datą, wartość przedmiotu sporu, fakty pokazujące zmianę od poprzedniego wyroku i dowody na każdy z nich. Sąd nie zgaduje, o ile chcesz obniżyć alimenty, więc żądanie typu „o obniżenie” bez kwoty zostanie zwrócone do uzupełnienia.
W uzasadnieniu opisz dwa obrazy: jak wyglądały Twoje dochody i potrzeby dziecka w dniu poprzedniego wyroku i jak wyglądają dziś. Do każdego twierdzenia dopisz dowód. Gdy wnosisz o uchylenie wobec dorosłego dziecka, pokaż jego dochody, przerwaną naukę albo brak starań o pracę.
Gdy jesteś po drugiej stronie i dostałeś taki pozew, zobacz odpowiedź na pozew o alimenty.
[miejscowość], [data]
Sąd Rejonowy w [miejscowość]
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Powód: [imię i nazwisko], [adres], PESEL [numer]
Pozwany: [imię i nazwisko dziecka], reprezentowany przez [matkę lub ojca], [adres]
Wartość przedmiotu sporu: 7 200 zł
Pozew o obniżenie alimentów
Wnoszę o:
- obniżenie alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w [miejscowość] z dnia [data], sygn. akt [sygnatura], z kwoty 1 500 zł do 900 zł miesięcznie, począwszy od dnia wniesienia pozwu;
- udzielenie zabezpieczenia przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego [sygn. Km] w części przewyższającej 900 zł miesięcznie na czas trwania postępowania;
- zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadnienie
[stan z dnia poprzedniego wyroku] · [co zmieniło się i kiedy] · [dlaczego zmiana jest trwała i niezawiniona] · [dowody]
Załączniki: odpis pozwu, odpis wyroku, świadectwo pracy, zaświadczenie z PUP, PIT, dowód opłaty
Pytania, które ludzie wpisują w wyszukiwarkę
Pytania o pozew o obniżenie alimentów i uchylenie alimentów
Ile kosztuje pozew o obniżenie alimentów?
Opłata wynosi tyle, ile przy pozwie o zapłatę liczonym od rocznej różnicy między obecnymi a żądanymi alimentami (art. 22 KPC i art. 13 ust. 1 u.k.s.c.). Przy obniżeniu z 1500 do 900 zł miesięcznie wartość sporu to 7200 zł, więc płacisz 400 zł. Dziecko jako pozwany nie płaci nic (art. 96 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c.).
Pozew o obniżenie alimentów, właściwość sądu
Pozew składasz do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego, czyli zwykle dziecka i rodzica, z którym mieszka (art. 27 § 1 KPC). Sprawy o alimenty należą do sądu rejonowego bez względu na kwotę. Nie wybierasz sądu własnego miejsca zamieszkania.
Czy obniżenie alimentów z datą wsteczną jest możliwe?
Tak, ale wyjątkowo i tylko wtedy, gdy sąd wyraźnie napisze to w wyroku. Zasadą jest obniżenie od dnia wniesienia pozwu. Wcześniejszą datę sąd przyjmuje, gdy zmiana nastąpiła wcześniej, była trwała i nie zwlekałeś z pozwem. Dlatego pozew warto złożyć zaraz po utracie dochodu, a nie po pół roku.
Obniżenie alimentów, jakie szanse?
Duże, gdy zmiana jest istotna, trwała, nastąpiła po poprzednim wyroku i nie jest Twoją decyzją. Utrata pracy z przyczyn pracodawcy, choroba z orzeczeniem albo narodziny kolejnego dziecka to typowe wygrane podstawy. Słabe są: rezygnacja z pracy, nowy kredyt, zakup auta, a także 800 plus, którego sąd w ogóle nie bierze pod uwagę.
Obniżenie alimentów a nowa rodzina
Narodziny dziecka w nowym związku to zmiana stosunków, bo masz kolejną osobę, wobec której ciąży na Tobie ten sam obowiązek. Sąd nie obniży jednak alimentów automatycznie. Porówna Twoje możliwości zarobkowe z potrzebami wszystkich dzieci i sprawdzi, czy nowa partnerka też zarabia. Sam ślub i utrzymanie partnerki zwykle nie wystarczą.
Czy utrata pracy to podstawa do obniżenia alimentów?
Tak, jeżeli straciłeś pracę bez własnej winy i szukasz nowej. Sąd patrzy na możliwości zarobkowe, nie tylko na faktyczne zarobki (art. 135 § 1 KRO). Gdy sam zrezygnowałeś z pracy albo przeszedłeś na gorzej płatną bez ważnego powodu w ciągu 3 lat przed sprawą, sąd tę zmianę pominie (art. 136 KRO).
Czy trzeba płacić alimenty w trakcie sprawy o obniżenie?
Tak, w dotychczasowej wysokości. Sam pozew niczego nie zmienia, a niezapłacone raty komornik ściągnie z odsetkami. Jedyny sposób na wcześniejszą ulgę to wniosek o zabezpieczenie powództwa, w którym sąd może zawiesić egzekucję w części ponad kwotę, którą uważasz za właściwą (art. 755 § 1 pkt 3 KPC).
Obniżenie alimentów, zabezpieczenie powództwa
Wniosek o zabezpieczenie składasz w pozwie albo przed nim. Musisz uprawdopodobnić roszczenie i interes prawny (art. 730¹ KPC), na przykład świadectwem pracy i zaświadczeniem z urzędu pracy. Sądy udzielają takiego zabezpieczenia ostrożnie, bo chodzi o pieniądze na dziecko, więc proś o zawieszenie egzekucji tylko w części, nie w całości.
Pozew o uchylenie alimentów na dorosłe dziecko
Uchylenia żądasz, gdy dorosłe dziecko jest już w stanie utrzymać się samo (art. 133 § 1 KRO) albo gdy nie dokłada starań, żeby się usamodzielnić, lub płacenie łączy się dla Ciebie z nadmiernym uszczerbkiem (art. 133 § 3 KRO). Do czasu wyroku alimenty płacisz dalej, bo komornik egzekwuje tytuł, dopóki sąd go nie zmieni.
Pozew o uchylenie alimentów czy wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego?
Gdy obowiązek ustał z mocy prawa, piszesz pozew o ustalenie wygaśnięcia albo, przy toczącej się egzekucji, o pozbawienie tytułu wykonalności (art. 840 § 1 pkt 2 KPC). Tak jest przy alimentach na byłego małżonka po jego nowym ślubie albo po 5 latach od rozwodu bez orzekania o winie (art. 60 § 3 KRO). Przy dziecku zwykle piszesz o uchylenie.
Obniżenie alimentów, jak się bronić?
Jako rodzic dziecka złóż odpowiedź na pozew w terminie z zarządzenia i pokaż, że zmiana jest chwilowa, zawiniona albo pozorna, na przykład że ojciec pracuje na czarno albo przepisał firmę na partnerkę. Opłat nie płacisz (art. 96 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c.). Zażądaj zaświadczeń o dochodach i wyciągów z kont drugiej strony.
Czy 800 plus może być powodem obniżenia alimentów?
Nie. Świadczenie wychowawcze 800 plus, świadczenia rodzinne i pomoc społeczna nie wpływają na zakres świadczeń alimentacyjnych (art. 135 § 3 KRO). Argument, że dziecko dostaje 800 plus, sąd odrzuci i może osłabić wiarygodność całego pozwu. Lepiej skupić się na własnej sytuacji zarobkowej i zmianie potrzeb dziecka.
Ile trwa sprawa o obniżenie alimentów?
Zwykle kilka miesięcy w pierwszej instancji, a przy apelacji dłużej, zależnie od obłożenia wydziału rodzinnego. Wyrok obniżający nie jest od razu wykonalny, więc do jego uprawomocnienia płacisz dotychczasową kwotę. Dlatego przy dużej różnicy i utracie dochodu sensowny jest wniosek o zabezpieczenie już w pozwie.
Straciłeś pracę, a komornik liczy pełne raty?
Opisz, co się zmieniło od ostatniego wyroku. Od razu dostaniesz informację, czy to podstawa z art. 138 KRO, jaką kwotę wpisać i czy prosić o zabezpieczenie. Przy sprawie spornej znajdziesz prawnika rodzinnego w katalogu.
Powiązane
Czytaj dalej
Gdy alimenty trzeba dopiero ustalić albo podwyższyć. Bez opłaty dla dziecka.
Od kiedy sąd obniża alimenty i co z ratami, które już narosły.
Kiedy obowiązek wobec dorosłego dziecka ustaje i kiedy pisać o uchylenie.
Gdy obowiązek wygasł, a komornik nadal ściąga.
Co realnie zatrzymuje komornika na czas sprawy.
Kiedy obowiązek wobec byłego małżonka trwa, a kiedy wygasa.