Termin minął, a sprawa jeszcze nie

Wniosek o przywrócenie terminu KPC i KPA ze wzorem

Wniosek o przywrócenie terminu składasz w ciągu tygodnia od dnia, w którym ustała przeszkoda, i od razu dołączasz spóźnione pismo: sprzeciw, apelację albo odwołanie. Musisz uprawdopodobnić, że nie dotrzymałeś terminu bez własnej winy. Po roku od uchybienia sąd przywraca termin już tylko wyjątkowo.

To ogólna informacja prawna, nie porada w indywidualnej sprawie.

Jak liczyć 7 dni

Liczysz od końca przeszkody, nie od dnia, w którym minął termin.

Przykład: nakaz zapłaty doręczono 1 września, termin na sprzeciw minął 15 września, a Ty od 10 września do 2 października leżałeś w szpitalu. Wniosek z dołączonym sprzeciwem możesz złożyć do 9 października.

wrzesień i październik 2026

przykład

pn wt śr cz pt sb nd 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

koniec terminu na sprzeciw

szpital (przeszkoda)

7 dni na wniosek

W skrócie

Przywrócenie terminu KPC, cztery warunki skutecznego wniosku

Sąd przywróci termin, gdy jednocześnie: nie dotrzymałeś go bez winy, uchybienie wywołuje dla Ciebie ujemne skutki procesowe, wniosek przyszedł w tydzień od ustania przeszkody i razem z nim dokonałeś spóźnionej czynności (art. 168 i 169 KPC). Brak któregokolwiek z tych elementów przekreśla wniosek.

Brak winy

Przeszkoda, której nie dało się obejść nawet przy zwykłej staranności. Wystarczy ją uprawdopodobnić, nie trzeba udowadniać.

art. 168 § 1, 169 § 2 KPC

Ujemny skutek

Uchybienie musi coś zamykać: uprawomocnienie nakazu, odrzucenie apelacji. Gdy nic nie tracisz, przywrócenie jest niedopuszczalne.

art. 168 § 2 KPC

Tydzień

Liczony od dnia, w którym przeszkoda ustała. Spóźniony wniosek sąd odrzuca bez badania przyczyn.

art. 169 § 1, 171 KPC

Czynność razem z wnioskiem

Sprzeciw, apelacja, odpowiedź na pozew. Sam wniosek bez spóźnionego pisma nie wystarczy.

art. 169 § 3 KPC

Czynność wykonana po terminie jest bezskuteczna (art. 167 KPC), więc bez przywrócenia sąd w ogóle nie przeczyta spóźnionego sprzeciwu. To dlatego oba pisma idą razem: wniosek otwiera drogę, a dołączona czynność od razu z niej korzysta. Gdy sąd uwzględni wniosek, może natychmiast przystąpić do rozpoznania sprawy (art. 172 KPC).

Sąd, urząd, skarbówka

Przywrócenie terminu w KPC, KPA, Ordynacji i przed WSA

Każda procedura ma własny przepis o przywróceniu terminu, ale konstrukcja jest prawie ta sama: 7 dni od ustania przyczyny, brak winy i jednoczesne dokonanie czynności. Różni się to, kto rozstrzyga, czy obowiązuje granica roku i czy na odmowę przysługuje zażalenie.

Postępowanie	Termin na wniosek	Kto rozstrzyga	Granica czasowa	Przepis
Sprawy cywilne, rodzinne, pracy, ZUS	tydzień od ustania przyczyny	sąd, w którym czynność miała być dokonana	po roku tylko wyjątkowo	art. 168 do 172 KPC
Postępowanie administracyjne (gmina, starosta, wojewoda)	7 dni, prośba	organ w sprawie, przy odwołaniu organ odwoławczy	brak granicy roku, terminu na prośbę nie przywraca się	art. 58 do 60 KPA
Sprawy podatkowe (urząd skarbowy, gmina w podatkach)	7 dni, podanie	organ podatkowy, przy odwołaniu organ odwoławczy	terminu na podanie nie przywraca się	art. 162 do 164 Ordynacji
Sąd administracyjny (skarga do WSA)	7 dni	WSA, wniosek co do skargi przez organ	po roku tylko wyjątkowo	art. 85 do 89 PPSA
Odwołanie od wypowiedzenia lub zwolnienia	7 dni od ustania przyczyny	sąd pracy	brak odrębnej granicy	art. 265 KP
Odrzucenie spadku po 6 miesiącach	nie ma przywrócenia, jest uchylenie się od skutków	sąd spadku, z zatwierdzeniem	rok od wykrycia błędu	art. 1019 § 2 KC

W KPA i Ordynacji podatkowej spóźnionej prośby nie da się uratować kolejną prośbą (art. 58 § 3 KPA, art. 162 § 3 Ordynacji). Organ odwoławczy może przed rozpatrzeniem prośby wstrzymać wykonanie decyzji (art. 60 KPA), o co warto poprosić od razu. Gdy przegapiłeś termin na odwołanie do SKO albo na skargę do WSA, dołącz te pisma do prośby lub wniosku.

Uzasadnienie wniosku

Uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu i przykłady braku winy

Sąd przykłada miarę zwykłej staranności osoby dbającej o swoje sprawy. Przeszkoda musi być nagła i niezależna od Ciebie, a do tego trwać tak długo, że nie dało się wysłać pisma pocztą, przez internet ani przez kogoś innego. Wystarczy ją uprawdopodobnić dokumentem lub oświadczeniem świadka.

Zwykle wystarcza

Nagła hospitalizacja albo ciężka choroba przez ostatnie dni terminu, z wypisem lub zaświadczeniem lekarza, że nie mogłeś działać.
Błędne pouczenie sądu albo organu o terminie lub sposobie zaskarżenia, jeżeli się do niego zastosowałeś.
Wada doręczenia, na przykład awizo nie trafiło do skrzynki, a listonosz potwierdził to na piśmie, albo pismo odebrał domownik, który go nie przekazał.
Klęska, pożar, zalanie mieszkania, śmierć bliskiej osoby tuż przed upływem terminu.
Awaria portalu informacyjnego sądu w ostatnim dniu terminu. Tu wystarczy złożyć pismo następnego dnia roboczego po przywróceniu dostępu (art. 125² § 2 KPC).

Zwykle nie wystarcza

Urlop albo wyjazd służbowy, jeżeli wiedziałeś o sprawie i nie zostawiłeś pełnomocnictwa do odbioru poczty.
Nieodebranie awiza, gdy faktycznie mieszkasz pod tym adresem. Pismo uważa się za doręczone po 14 dniach.
Nieznajomość prawa albo przekonanie, że „i tak nic się nie stanie”.
Zaniedbanie pełnomocnika albo pracownika kancelarii. Ich wina obciąża stronę.
Zwykłe zwolnienie lekarskie przy chorobie, która nie przeszkadzała w wysłaniu listu lub pisma przez internet.

Najważniejsza w uzasadnieniu jest data końca przeszkody, bo od niej sąd liczy tydzień. Podaj ją wprost („przeszkoda ustała 2 października 2026 r., gdy zostałem wypisany ze szpitala”) i udokumentuj. Wniosek, który opisuje chorobę, ale milczy o tym, kiedy się skończyła, sąd często odrzuca jako spóźniony.

Najczęstsze przypadki

Przywrócenie terminu do sprzeciwu, apelacji i odwołania

Ten sam wniosek wygląda inaczej zależnie od tego, jakiej czynności nie zdążyłeś wykonać. Poniżej terminy pierwotne i to, co trzeba dołączyć.

Sprzeciw od nakazu zapłaty

2 tygodnie od doręczenia nakazu

Dołącz sprzeciw z zarzutami. Gdy komornik już działa, wnieś o wstrzymanie wykonania nakazu (art. 172).

art. 480² § 2 pkt 1 KPC

Wzór pisma

Apelacja

2 tygodnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem

Dołącz apelację i opłatę. Przy wyroku rozwodowym przywrócenie jest wykluczone, gdy któraś strona zawarła już nowy związek (art. 170).

art. 369 § 1 KPC

Odwołanie od decyzji ZUS

miesiąc od doręczenia decyzji

Odwołanie składasz przez ZUS. Sąd nie odrzuci go, gdy spóźnienie nie jest nadmierne i wynikło z przyczyn od Ciebie niezależnych, więc opisz je od razu.

art. 477⁹ § 1 i 3 KPC

Wzór pisma

Odwołanie od wypowiedzenia

21 dni od doręczenia wypowiedzenia

Sąd pracy przywraca termin na wniosek złożony w 7 dni od ustania przyczyny. Dołącz pozew.

art. 264 i 265 KP

Wzór pisma

Skarga na czynności komornika

tydzień od czynności albo od dowiedzenia się o niej

Dołącz skargę i opłatę 50 zł. Przy egzekucji z nieruchomości liczy się każdy dzień.

art. 767 § 4 KPC

Wzór pisma

Odwołanie od decyzji gminy

14 dni od doręczenia decyzji

Prośbę i odwołanie składasz do organu, który wydał decyzję. Rozstrzyga organ odwoławczy.

art. 129 § 2 i art. 58 KPA

Wzór pisma

Zanim napiszesz wniosek

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty a doręczenie

Najpierw sprawdź, czy termin w ogóle zaczął biec. Jeżeli nakaz wysłano na adres, pod którym nie mieszkałeś, doręczenie było nieskuteczne i nakaz się nie uprawomocnił. Wtedy nie prosisz o przywrócenie terminu, tylko wykazujesz wadliwe doręczenie i żądasz doręczenia nakazu na właściwy adres.

Gdy pozwanym jest osoba fizyczna, która nie odebrała pierwszego pisma w sprawie mimo dwóch awiz, sąd zobowiązuje powoda do doręczenia go przez komornika (art. 139¹ § 1 KPC). Ta reguła nie działa, jeżeli aktualność adresu nie budzi wątpliwości (§ 1¹). Gdy powód wykaże dokumentem, że pod tym adresem mieszkasz, pierwsze awizowanie uważa się za skuteczne, a późniejsza wizyta komornika nie otwiera terminu na nowo (§ 3).

W praktyce wiele osób dowiaduje się o nakazie dopiero od komornika. Termin tygodnia na wniosek liczysz wtedy od dnia, w którym dowiedziałeś się o nakazie i mogłeś zapoznać się z aktami. Złóż wniosek, sprzeciw i prośbę o wstrzymanie wykonania jednocześnie, a komornikowi pokaż potwierdzenie nadania. Szersze tło znajdziesz w poradniku sprzeciw od nakazu zapłaty po terminie, a gdy dług jest stary, sprawdź też przedawnienie długu.

7 dni

na wniosek od ustania przeszkody (art. 169 § 1 KPC, art. 58 § 2 KPA)

1 rok

od uchybienia, po którym sąd przywraca termin tylko wyjątkowo (art. 169 § 4 KPC)

0 zł

opłaty od samego wniosku, ustawa o kosztach sądowych jej nie przewiduje

Wzór do uzupełnienia

Wniosek o przywrócenie terminu wzór

Wzór dotyczy pozwanego, który przez pobyt w szpitalu nie złożył sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Przy apelacji albo odwołaniu zmień nazwę czynności i datę doręczenia, a w KPA zamiast „wniosek” napisz „prośba” i kieruj pismo do organu.

Sprzeciw dołącz jako osobne pismo z odpisem dla powoda albo zawrzyj go w tym samym piśmie.
Kopię wypisu ze szpitala dołącz od razu. Bez dowodu sąd uzna przyczynę za gołosłowną.
Nadaj pismo listem poleconym w placówce operatora wyznaczonego. Data nadania to data wniesienia (art. 165 § 2 KPC).

[Miejscowość], [data]

Sąd Rejonowy w [miejscowość]
[numer] Wydział Cywilny
Sygn. akt: [sygnatura]

Pozwany: [imię i nazwisko], [adres], PESEL [numer]
Powód: [nazwa lub imię i nazwisko], [adres]

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty

Na podstawie art. 168 § 1 i art. 169 KPC wnoszę o:

1. przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym w dniu [data], doręczonego pozwanemu w dniu [data],
2. wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty do czasu rozpoznania niniejszego wniosku (art. 172 KPC),
3. przyjęcie sprzeciwu złożonego jednocześnie z niniejszym wnioskiem.

Uzasadnienie

Nakaz zapłaty doręczono pozwanemu w dniu [data], zatem dwutygodniowy termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu [data]. Od dnia [data] do dnia [data] pozwany przebywał w szpitalu [nazwa] w związku z [nagłe zachorowanie, operacja], co potwierdza dołączona karta informacyjna leczenia szpitalnego. Stan zdrowia uniemożliwiał pozwanemu zapoznanie się z korespondencją i wniesienie pisma, a także ustanowienie pełnomocnika.

Przyczyna uchybienia ustała w dniu [data wypisu], zatem niniejszy wniosek wnoszę w terminie tygodnia z art. 169 § 1 KPC. Uchybienie nastąpiło bez winy pozwanego i pociąga za sobą ujemne skutki procesowe w postaci uprawomocnienia się nakazu. Jednocześnie wnoszę sprzeciw od nakazu zapłaty.

Wykonanie nakazu wyrządziłoby pozwanemu szkodę trudną do naprawienia, ponieważ [zajęcie wynagrodzenia, rachunku], a roszczenie powoda jest sporne co do [zasady, wysokości, przedawnienia].

[podpis]

Załączniki: sprzeciw od nakazu zapłaty z odpisem, karta informacyjna leczenia szpitalnego, [koperta lub wydruk śledzenia przesyłki], odpis wniosku dla powoda.

Urząd zamiast sądu

Wniosek o przywrócenie terminu KPA i prośba do organu

W sprawach administracyjnych piszesz prośbę o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny i jednocześnie składasz odwołanie albo inne spóźnione pismo (art. 58 § 1 i 2 KPA). Termin na samą prośbę jest nieprzywracalny, więc tu nie ma drugiej szansy.

Prośbę dotyczącą odwołania adresujesz do organu odwoławczego, ale składasz za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, tak jak samo odwołanie. Organ odwoławczy rozstrzyga ostatecznie postanowieniem (art. 59 § 2), a przed tym może na Twoje żądanie wstrzymać wykonanie decyzji (art. 60). Jeżeli o przywróceniu orzeka organ pierwszej instancji, od odmowy przysługuje zażalenie (art. 59 § 1).

Te same zasady, z inną numeracją, obowiązują w sprawach podatkowych (art. 162 do 164 Ordynacji podatkowej). Przy decyzjach o orzeczeniu o niepełnosprawności stosuje się KPA tylko pomocniczo, bo procedurę reguluje rozporządzenie o orzekaniu.

Adresat

organ odwoławczy, przez organ, który wydał decyzję

Tytuł

Prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania

Data przeszkody

od kiedy do kiedy trwała, z dokumentem

Brak winy

dlaczego nie mogłeś działać ani wyznaczyć nikogo w zastępstwie

Załącznik

odwołanie od decyzji, podpisane, z datą

Dodatkowo

żądanie wstrzymania wykonania decyzji (art. 60 KPA)

Najczęstsze pytania

Pytania o wniosek o przywrócenie terminu

Ile jest czasu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu?

Tydzień od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia, w sprawach cywilnych (art. 169 § 1 KPC). W postępowaniu administracyjnym, podatkowym i przed sądem administracyjnym to 7 dni (art. 58 § 2 KPA, art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 87 § 1 PPSA). Termin liczy się od końca przeszkody, a nie od dnia, w którym minął termin pierwotny.

Co napisać we wniosku o przywrócenie terminu?

Oznaczenie sądu lub organu i sygnaturę, jaki termin minął i kiedy, co było przeszkodą, kiedy się skończyła i dlaczego nie ponosisz winy. Do tego dowody, które to uprawdopodabniają, na przykład wypis ze szpitala. W tym samym piśmie albo razem z nim musisz dokonać spóźnionej czynności, czyli złożyć sprzeciw, apelację lub odwołanie.

Czy wniosek o przywrócenie terminu jest płatny?

Nie. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie przewiduje opłaty od wniosku o przywrócenie terminu. Płacisz natomiast za czynność, którą dokonujesz razem z wnioskiem, jeżeli jest płatna, na przykład opłatę od apelacji. W postępowaniu administracyjnym prośba o przywrócenie terminu też nie podlega opłacie.

Gdzie złożyć wniosek o przywrócenie terminu?

Do sądu, w którym czynność miała być dokonana (art. 169 § 1 KPC). Przy sprzeciwie od nakazu zapłaty to sąd, który wydał nakaz, a przy apelacji sąd pierwszej instancji. W KPA prośbę składasz do organu prowadzącego sprawę, a o przywróceniu terminu do odwołania rozstrzyga organ odwoławczy (art. 59 § 2 KPA).

Czy choroba jest podstawą do przywrócenia terminu?

Tak, jeżeli była nagła i uniemożliwiła działanie, także przez pełnomocnika. Pobyt w szpitalu, operacja albo ciężki stan potwierdzony dokumentacją zwykle wystarczają. Samo zwolnienie lekarskie przy chorobie, która pozwalała wysłać pismo pocztą lub przez internet, sąd często uznaje za niewystarczające.

Czy można przywrócić termin po roku?

Tylko w wypadkach wyjątkowych (art. 169 § 4 KPC, art. 87 § 5 PPSA). Sąd bada wtedy, czy strona przez cały czas nie mogła działać i czy dobro, które chroni, przeważa nad stabilnością prawomocnego orzeczenia. W KPA i Ordynacji podatkowej nie ma odrębnej granicy roku, liczy się 7 dni od ustania przyczyny.

Czy przywrócenie terminu wstrzymuje egzekucję?

Nie automatycznie. Złożenie wniosku nie wstrzymuje postępowania ani wykonania orzeczenia, ale sąd może je wstrzymać stosownie do okoliczności (art. 172 KPC). Gdy komornik już działa na podstawie nakazu zapłaty, napisz w tym samym piśmie wniosek o wstrzymanie wykonania i uzasadnij, dlaczego egzekucja wyrządzi Ci szkodę.

Co jeśli sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu?

Sąd odrzuca wniosek spóźniony albo niedopuszczalny (art. 171 KPC), a oddala taki, w którym nie uprawdopodobniono braku winy. Na samą odmowę przywrócenia zażalenie co do zasady nie przysługuje. Zaskarżasz postanowienie o odrzuceniu spóźnionej czynności, na przykład apelacji, a sąd drugiej instancji ocenia przy tym także odmowę przywrócenia.

Przywrócenie terminu kpa, kto rozpatruje prośbę?

Organ właściwy w sprawie, czyli ten, przed którym czynność miała być dokonana (art. 59 § 1 KPA). Gdy chodzi o termin do odwołania lub zażalenia, decyduje ostatecznie organ odwoławczy, na przykład samorządowe kolegium odwoławcze (art. 59 § 2). Od odmowy przywrócenia przez organ pierwszej instancji służy zażalenie.

Czy można przywrócić termin do odrzucenia spadku?

Nie w trybie art. 168 KPC, bo sześć miesięcy z art. 1015 KC to termin prawa materialnego. Drogą jest uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia, gdy przyczyną był błąd albo groźba (art. 1019 § 2 KC). Składasz wniosek do sądu spadku w ciągu roku od wykrycia błędu, a sąd musi to zatwierdzić.

Czy można przywrócić termin do złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty?

Tak. Sprzeciw ma dwa tygodnie od doręczenia nakazu (art. 480² § 2 pkt 1 KPC), a gdy przekroczysz go bez winy, składasz wniosek o przywrócenie terminu razem ze sprzeciwem w tydzień od ustania przeszkody. Gdy nakaz w ogóle nie został skutecznie doręczony, bo nie mieszkałeś pod tym adresem, termin nie zaczął biec i przywrócenie nie jest potrzebne.

Czy awizo to skuteczne doręczenie?

Zwykle tak. Gdy przesyłki nie odebrano mimo dwóch zawiadomień, uważa się ją za doręczoną z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia, czyli dwóch okresów po 7 dni na odbiór (art. 139 § 1 KPC). Wyjątek: przy pierwszym piśmie w sprawie dla osoby fizycznej sąd każe powodowi doręczyć je przez komornika (art. 139¹), chyba że aktualność adresu nie budzi wątpliwości.

Ile sąd ma na rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu?

Przepisy nie wyznaczają terminu. Sąd zwykle rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym w ciągu kilku tygodni, przed rozpoznaniem samej czynności. Po uwzględnieniu wniosku może od razu przystąpić do rozpoznania sprawy (art. 172 KPC zdanie trzecie), więc dobrze, gdy sprzeciw albo apelacja są od początku kompletne.

Czy błąd pełnomocnika uzasadnia przywrócenie terminu?

Zwykle nie. Zaniedbanie adwokata, radcy albo innego pełnomocnika obciąża stronę, bo sąd ocenia winę osoby, która działała w Twoim imieniu. Inaczej jest, gdy sam pełnomocnik nagle zachorował albo zmarł tuż przed upływem terminu i nie mógł ustanowić zastępstwa. Wtedy wniosek ma szansę.

Przegapiłeś termin w sądzie albo w urzędzie?

Opisz, jakie pismo dostałeś, kiedy je doręczono, co Ci przeszkodziło i kiedy przeszkoda ustała. Od razu, za darmo i bez zakładania konta, dostaniesz ogólną informację prawną przygotowaną przez AI: czy zmieścisz się w tygodniu, czy przyczyna ma szansę i jakie pismo dołączyć. To nie jest porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie.

Zadaj pytanie za darmo Wszystkie wzory pism

Powiązane

Czytaj dalej

Sprzeciw od nakazu zapłaty

Pismo, które dołączasz do wniosku, z zarzutami i terminem 2 tygodni.

Sprzeciw od nakazu zapłaty po terminie

Co zrobić, gdy o nakazie dowiedziałeś się od komornika.

Wniosek o wstrzymanie egzekucji komorniczej

Gdy komornik zajął już konto albo pensję.

Odwołanie od decyzji ZUS

Miesiąc na odwołanie i przywrócenie terminu w sądzie ubezpieczeń.

Skarga do WSA

30 dni na skargę i 7 dni na wniosek z art. 87 PPSA.

Odrzucenie spadku

6 miesięcy z art. 1015 KC i co robić, gdy minęły.