Prawo spadkowe

Odrzucenie spadku: termin i koszt, zrzeczenie się spadku, odrzucenie spadku u notariusza i w imieniu dziecka

Na odrzucenie spadku masz sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o powołaniu, a nie od dnia śmierci. Poniżej znajdziesz koszt u notariusza i w sądzie, listę dokumentów, kolejność odrzucania w rodzinie oraz zasady składania oświadczenia za małoletnie dziecko po zmianie przepisów z 2023 roku.

Stan prawny na 15 sierpnia 2026. To ogólna informacja prawna, nie porada w indywidualnej sprawie.

W skrócie

Odrzucenie spadku to jednostronne oświadczenie składane przed notariuszem albo przed sądem w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 KC). Kosztuje 50 zł netto u notariusza albo 100 zł w sądzie. Kto odrzucił spadek, jest traktowany tak, jakby nie dożył jego otwarcia (art. 1020 KC), więc jego miejsce zajmują jego dzieci i one także muszą złożyć oświadczenie. Milczenie przez sześć miesięcy nie oznacza odpowiedzialności za całość długów: od 2015 roku brak oświadczenia to przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.

Wybór

Trzy rzeczy, które możesz zrobić ze spadkiem

Kodeks cywilny daje spadkobiercy dokładnie trzy możliwości i nie ma czwartej. Można spadek przyjąć wprost, przyjąć z ograniczeniem odpowiedzialności albo odrzucić. Wybór dokonuje się przez oświadczenie, a jego brak też jest wyborem, tyle że dokonanym przez ustawę.

art. 1012 Kodeksu cywilnego

Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

Decyzja	Odpowiedzialność za długi	Co musisz zrobić	Kiedy ma sens
Przyjęcie proste	Całym własnym majątkiem, bez żadnego limitu	Złożyć oświadczenie w ciągu 6 miesięcy	Praktycznie nigdy. Masz pewność, że długów nie ma, a chcesz uniknąć spisu inwentarza
Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza	Tylko do wartości odziedziczonego majątku	Nic. To skutek domyślny przy braku oświadczenia	Majątek przewyższa długi albo nie wiadomo, jaki jest bilans spadku
Odrzucenie spadku	Żadna. Wypadasz z kręgu spadkobierców	Złożyć oświadczenie przed notariuszem albo sądem w ciągu 6 miesięcy	Długi wyraźnie przewyższają majątek albo chcesz uniknąć całej procedury

Warto zatrzymać się przy środkowym wierszu, bo tam leży najczęstsze nieporozumienie. Do 18 października 2015 roku milczenie spadkobiercy oznaczało przyjęcie proste, czyli odpowiedzialność całym własnym majątkiem. Dlatego starsze poradniki straszą, że przespanie terminu kończy się przejęciem wszystkich długów zmarłego. Dziś jest odwrotnie: brak oświadczenia daje ochronę do wysokości odziedziczonego majątku.

art. 1015 § 2 Kodeksu cywilnego

Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

To nie znaczy, że można machnąć ręką. Dobrodziejstwo inwentarza chroni majątek, ale nie oszczędza kłopotu: trzeba sporządzić wykaz inwentarza albo czekać na spis komorniczy, odpowiadać wierzycielom i pilnować, żeby nie zapłacić więcej, niż wynosi stan czynny spadku. Odrzucenie ucina to wszystko jednym oświadczeniem. Jeżeli w spadku zostały same zobowiązania, a windykatorzy już dzwonią, odrzucenie jest zwykle decyzją prostszą i tańszą niż obrona przed każdym roszczeniem osobno.

Termin

Termin na odrzucenie spadku: sześć miesięcy, ale od czego

Termin wynosi sześć miesięcy i jest terminem zawitym, więc nie można go przedłużyć ani przywrócić na wniosek. Kluczowe jest jednak nie to, ile trwa, tylko od kiedy się liczy. Ustawa nie wiąże go z datą śmierci ani z pogrzebem, tylko z chwilą, w której konkretna osoba dowiedziała się, że w ogóle jest powołana do dziedziczenia.

art. 1015 Kodeksu cywilnego

§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. § 1(1). Do zachowania terminu, o którym mowa w § 1, wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. § 1(2). Jeżeli złożenie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu do złożenia oświadczenia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania sądowego w tym przedmiocie.

Paragrafy oznaczone jedynką i dwójką weszły w życie 15 listopada 2023 roku i rozwiązały problem, który przez lata kosztował ludzi cały majątek. Wcześniej trzeba było zdążyć ze złożeniem samego oświadczenia, a sądy wyznaczały posiedzenia po terminie i wyznaczały zezwolenia dla dzieci miesiącami. Dziś wystarczy zdążyć z wnioskiem, a gdy sprawa wymaga zgody sądu, bieg terminu po prostu stoi, dopóki sąd nie skończy.

Dziecko spadkodawcy

Zwykle od dnia śmierci

Jeżeli wiedziałeś o śmierci rodzica od razu, oba zdarzenia zbiegają się w czasie i sześć miesięcy biegnie od pogrzebu. To najprostszy i najczęstszy układ.

Wnuk, rodzeństwo, dalsza rodzina

Od dnia, w którym poprzednik odrzucił

Dopóki spadku nie odrzucił ten, kto stoi przed Tobą w kolejce, nie jesteś powołany do dziedziczenia i Twój termin w ogóle nie biegnie. Rusza z chwilą, gdy dowiadujesz się o jego oświadczeniu.

Spadkobierca testamentowy

Od ogłoszenia testamentu

Powołanie z testamentu poznajesz zwykle dopiero przy jego otwarciu i ogłoszeniu przez sąd albo notariusza. Wtedy zaczyna się liczyć sześć miesięcy.

Wniosek zamiast oświadczenia

Liczy się data złożenia wniosku

Do zachowania terminu wystarczy złożyć w sądzie wniosek o odebranie oświadczenia (art. 1015 § 1(1) KC). Data samego posiedzenia może wypaść znacznie później.

Sprawa o zezwolenie

Bieg terminu stoi

Gdy odrzucenie wymaga zgody sądu, termin ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania (art. 1015 § 1(2) KC). Po prawomocnym postanowieniu biegnie dalej to, co zostało.

Po terminie

Zostaje art. 1019 KC

Spadek jest już przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Jedyne wyjście to sądowe uchylenie się od skutków niezachowania terminu, jeżeli wynikało ono z błędu.

Dwie różne instytucje

Odrzucenie spadku a zrzeczenie się spadku: to nie to samo

W wyszukiwarce obie nazwy padają wymiennie, a w kodeksie oznaczają dwie zupełnie różne czynności, dokonywane w innym czasie, w innej formie i z innym skutkiem dla dzieci. Pomylenie ich potrafi kosztować rodzinę drugiego kompletu wizyt u notariusza.

Kryterium	Odrzucenie spadku	Zrzeczenie się dziedziczenia
Podstawa	art. 1012 i art. 1020 KC	art. 1048 i art. 1049 KC
Kiedy	Po śmierci spadkodawcy, w ciągu 6 miesięcy	Za życia przyszłego spadkodawcy
Charakter	Jednostronne oświadczenie, nikogo nie trzeba pytać o zgodę	Umowa, więc potrzebna jest zgodna wola dwóch stron
Forma	Przed sądem lub notariuszem, ustnie albo pisemnie z podpisem urzędowo poświadczonym	Wyłącznie akt notarialny
Skutek dla dzieci	Nie obejmuje zstępnych. Dzieci wchodzą na Twoje miejsce i muszą odrzucać osobno	Obejmuje zstępnych z automatu, chyba że umówiono się inaczej
Zachowek	Nie przysługuje odrzucającemu	Nie przysługuje zrzekającemu się ani objętym zrzeczeniem zstępnym
Koszt	50 zł netto u notariusza albo 100 zł w sądzie	Taksa notarialna od aktu notarialnego, wyższa niż przy oświadczeniu

art. 1049 Kodeksu cywilnego

§ 1. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej. § 2. Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku.

Ta jedna różnica w wierszu o dzieciach jest powodem, dla którego rodziny odrzucające zadłużony spadek chodzą do notariusza dwa albo trzy razy. Zrzeczenie się dziedziczenia załatwia sprawę raz na całą linię, ale wymaga obecności przyszłego spadkodawcy, więc po jego śmierci jest już niedostępne. Wtedy zostaje odrzucenie, a to trzeba powtórzyć dla każdego kolejnego pokolenia z osobna. Podobny mechanizm dziedziczenia prawa przez zstępnych działa przy wydziedziczeniu, tyle że tam wnuki zachowują prawo do zachowku, a przy odrzuceniu spadku tracą je razem z całym udziałem.

Procedura i koszt

Odrzucenie spadku u notariusza czy w sądzie: koszt i różnice

Oświadczenie o odrzuceniu spadku przyjmuje wyłącznie sąd albo notariusz. Nie da się go złożyć w urzędzie gminy, przez ePUAP ani zwykłym listem, choćby najbardziej stanowczym. Pismo wysłane pocztą bez urzędowego poświadczenia podpisu nie wywołuje żadnego skutku, a termin biegnie dalej.

art. 1018 Kodeksu cywilnego

§ 2. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie może być odwołane. § 3. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym.

Kryterium	U notariusza	W sądzie
Opłata podstawowa	50 zł netto, czyli 61,50 zł z VAT (§ 8 pkt 9 rozporządzenia o taksie)	100 zł opłaty stałej (art. 49 ust. 1 uksc)
Koszty dodatkowe	Wypisy aktu, około 6 zł netto za stronę	Zasadniczo brak, ale dochodzi dojazd i czas
Gdzie	Dowolna kancelaria notarialna w Polsce	Sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy
Czas oczekiwania	Zwykle kilka dni, często termin z dnia na dzień	Tyle, ile trwa wyznaczenie posiedzenia, zwykle kilka tygodni lub dłużej
Cała rodzina naraz	Tak, ale taksę liczy się od każdej osoby osobno	Tak, choć opłatę pobiera się od każdego wniosku osobno
Kiedy wybrać	Prawie zawsze, zwłaszcza gdy termin się kończy	Gdy i tak toczy się sprawa spadkowa albo potrzebne jest zezwolenie sądu spadku

Stawka 50 zł jest stawką maksymalną, a nie sztywną, więc kancelaria może zejść niżej, choć w praktyce rzadko to robi. Krąży też informacja, że opłata za oświadczenie spadkowe wzrosła do 100 zł. Na dzień 15 sierpnia 2026 to nadal projekt zmiany rozporządzenia, a obowiązuje tekst jednolity z Dz.U. 2024 poz. 1566, w którym § 8 pkt 9 wskazuje 50 zł. Ta sama uwaga dotyczy stawek za testament, które opisaliśmy na stronie o tym, jak napisać testament i ile kosztuje jego sporządzenie u notariusza.

Jakie dokumenty zabrać

Lista jest krótka, ale braki potrafią przesunąć wizytę o tydzień, a przy kończącym się terminie to ryzyko nie do przyjęcia. Notariusz musi ustalić Twoją tożsamość, fakt śmierci spadkodawcy i podstawę, z której wynika Twoje powołanie do spadku.

Ważny dowód osobisty albo paszport osoby składającej oświadczenie.
Odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy.
Dokument wykazujący pokrewieństwo: odpis aktu urodzenia albo aktu małżeństwa.
Przy odrzucaniu za dziecko: jego odpis aktu urodzenia, a gdy jest wymagane, prawomocne postanowienie sądu o zezwoleniu.
Jeżeli spadek odrzucił już ktoś przed Tobą: odpis tamtego aktu albo protokołu, bo od tej daty liczy się Twój termin.
Znane dane pozostałych spadkobierców i orientacyjny wykaz majątku oraz długów.

Małoletni

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka: kiedy zgoda sądu nie jest potrzebna

To najtrudniejszy fragment całej procedury i miejsce, w którym najwięcej poradników jest już nieaktualnych. Odrzucenie spadku za małoletniego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, więc zasadą jest zezwolenie sądu opiekuńczego. Od 15 listopada 2023 roku obowiązuje jednak wyjątek, który obejmuje najczęstszy układ rodzinny.

art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

Jeżeli dziecko jest powołane do dziedziczenia wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica, to czynność polegająca na odrzuceniu spadku w imieniu dziecka przez rodzica, któremu w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, gdy jest dokonywana za zgodą drugiego z rodziców, któremu również w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, albo gdy jest dokonywana wspólnie, nie wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego albo, w przypadkach wskazanych w art. 640(1) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, sądu spadku, jeżeli spadek odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka. W braku porozumienia rodziców stosuje się przepis § 3.

Przepis jest zbudowany z kilku warunków, które muszą wystąpić razem. Poniższa tabela rozkłada je na typowe sytuacje rodzinne, żeby dało się sprawdzić własny przypadek bez czytania go po raz piąty.

Sytuacja	Zezwolenie sądu	Dlaczego
Oboje rodzice odrzucili spadek i wspólnie odrzucają za wszystkie swoje dzieci	Nie jest potrzebne	Pełny zestaw warunków z art. 101 § 4 KRO. Wystarczy jedna wizyta u notariusza
Odrzuca jeden rodzic, drugi wyraża zgodę, odrzucają też pozostałe dzieci	Nie jest potrzebne	Ustawa dopuszcza działanie jednego rodzica za zgodą drugiego, o ile obojgu przysługuje władza rodzicielska
Rodzice nie są zgodni co do odrzucenia	Potrzebne	Zdanie ostatnie art. 101 § 4 KRO odsyła do § 3, czyli do zasady ogólnej
Dziecko dziedziczy nie po odrzuceniu przez rodzica, tylko bezpośrednio po dziadku czy krewnym	Potrzebne	Wyjątek dotyczy wyłącznie powołania będącego skutkiem uprzedniego odrzucenia przez rodzica
Część rodzeństwa dziecka spadku nie odrzuca	Potrzebne	Warunek końcowy wymaga, by spadek odrzucali także inni zstępni tych rodziców
Toczy się już sprawa o stwierdzenie nabycia spadku	Wydaje je sąd spadku	art. 640(1) § 1 KPC. Wniosek złożony do sądu opiekuńczego przekazuje się sądowi spadku

Kolejność ma znaczenie i nie da się jej odwrócić. Dziecko jest powołane do spadku dopiero wtedy, gdy rodzic już go odrzucił, więc najpierw idzie oświadczenie rodzica, a dopiero potem oświadczenie za dziecko. Próba załatwienia obu naraz kończy się odmową przyjęcia oświadczenia za małoletniego, bo w chwili wizyty nie jest on jeszcze spadkobiercą. Rozpisaliśmy tę procedurę krok po kroku w tekście o tym, jak wygląda odrzucenie spadku w imieniu dziecka i co zrobić, gdy rodzice nie mają ze sobą kontaktu.

Gdy zezwolenie jest jednak potrzebne, wniosek składa się do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego według miejsca zamieszkania dziecka. Opłata wynosi 100 zł. Najważniejsze jest to, że od 2023 roku nie trzeba się już ścigać z terminem: na czas trwania takiego postępowania bieg sześciu miesięcy ulega zawieszeniu (art. 1015 § 1(2) KC). Wcześniej rodzice składali wnioski w panice, bo sądy potrafiły rozpoznawać je dłużej, niż wynosił cały termin na odrzucenie.

Kolejność

Kto wchodzi na Twoje miejsce po odrzuceniu spadku

Odrzucenie nie usuwa długów, tylko przesuwa je do następnej osoby w kolejce. Ustawa traktuje odrzucającego tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, a to oznacza, że dziedziczą po nim jego zstępni, dokładnie tak jak przy jego śmierci przed spadkodawcą.

art. 1020 Kodeksu cywilnego

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

W praktyce oznacza to łańcuch, który trzeba przejść do końca, bo inaczej dług zatrzyma się na kimś, kto o niczym nie wie. Typowa kolejność przy zadłużonym spadku po rodzicu wygląda tak: najpierw odrzucają dzieci spadkodawcy, potem ich dzieci, czyli wnuki, następnie rodzice spadkodawcy, dalej jego rodzeństwo i zstępni rodzeństwa. Dopiero gdy nikt nie zostanie, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy albo Skarbowi Państwa.

art. 1023 Kodeksu cywilnego

§ 1. Skarb Państwa ani gmina nie mogą odrzucić spadku, który im przypadł z mocy ustawy. § 2. Skarb Państwa ani gmina nie składają oświadczenia o przyjęciu spadku, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

To ostatnie ogniwo jest powodem, dla którego pytanie o to, do którego pokolenia trzeba odrzucać spadek, ma jednoznaczną odpowiedź: aż do wyczerpania kręgu spadkobierców ustawowych. Zadłużony spadek nie zawiśnie w próżni, bo na końcu stoi podmiot, który odmówić nie może. Warto przy tym uprzedzić rodzinę, zanim złoży się własne oświadczenie. Krewny, który dowiaduje się o powołaniu po roku od Twojej wizyty u notariusza, ma wprawdzie własny termin liczony od tej wiadomości, ale w sporze z wierzycielem będzie musiał tę datę udowodnić.

Odrzucenie spadku a zachowek

Skoro odrzucający jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, traci nie tylko udział, ale i roszczenie o zachowek. Nie da się więc odrzucić spadku i jednocześnie żądać spłaty od pozostałych spadkobierców. Jest to istotna różnica wobec sytuacji, w której spadkodawca kogoś w testamencie pominął: wtedy pominięty udziału nie ma, ale roszczenie o zachowek zachowuje i może dochodzić go przed sądem.

Po terminie

Odrzucenie spadku po terminie: co jeszcze da się zrobić

Po sześciu miesiącach spadek jest przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza i zwykłe odrzucenie nie jest już możliwe. Nie znaczy to jednak, że sprawa jest zamknięta. Kodeks przewiduje osobną drogę dla osoby, która nie złożyła oświadczenia w terminie dlatego, że działała pod wpływem błędu.

art. 1019 Kodeksu cywilnego

§ 2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. § 3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.

Kluczowe jest, co sąd uzna za błąd. Nie wystarczy sama niewiedza o terminie ani przekonanie, że sprawą zajmie się ktoś inny w rodzinie. Skutecznie powołuje się zwykle osoba, która nie wiedziała o istnieniu konkretnego długu, bo nie miała kontaktu ze spadkodawcą od lat, a o kredycie dowiedziała się dopiero z pisma wierzyciela albo od komornika. Błąd musi dotyczyć stanu majątku spadkowego, a nie prawa.

Termin na tę drogę też jest ograniczony. Uprawnienie wygasa z upływem roku od wykrycia błędu, a w razie groźby od chwili, gdy stan obawy ustał (art. 88 § 2 KC). Do zachowania tego rocznego terminu wystarczy złożenie wniosku do sądu przed jego upływem. Samo uchylenie się od skutków prawnych następuje przed sądem i wymaga jego zatwierdzenia, a spadkobierca musi jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

Gdy tej drogi już nie ma, a długi przewyższają odziedziczony majątek, zostaje ograniczenie odpowiedzialności do stanu czynnego spadku i spłata w tych granicach. Jeżeli własna sytuacja finansowa i tak jest bez wyjścia, warto rozważyć upadłość konsumencką, która obejmuje również zobowiązania przejęte w spadku.

Co potem

Co dzieje się po złożeniu oświadczenia

Odrzucenie spadku nie kończy sprawy spadkowej, tylko wyłącza Cię z kręgu spadkobierców. Zostają jeszcze trzy rzeczy, o których łatwo zapomnieć w poczuciu ulgi po wyjściu z kancelarii.

Krok 1

Protokół trafia do sądu spadku

Notariusz przesyła wypis protokołu do sądu spadku. Zachowaj własny wypis, bo to nim wykażesz wierzycielowi, że nie jesteś już spadkobiercą.

Krok 2

Kolejne osoby składają oświadczenia

Dopiero teraz zaczyna biec termin dla tych, którzy wchodzą na Twoje miejsce. Ustal z rodziną kolejność wizyt, żeby nikt nie został pominięty.

Krok 3

Stwierdzenie nabycia spadku

Ktoś musi doprowadzić do postanowienia sądu albo aktu poświadczenia dziedziczenia, inaczej stan prawny majątku zostaje nieuporządkowany na lata. Twoje odrzucenie trafia wtedy do akt jako dowód, że nie jesteś spadkobiercą.

Osobno warto przygotować się na telefony i pisma od wierzycieli zmarłego. Firmy windykacyjne często nie mają wiedzy o złożonych oświadczeniach i wysyłają wezwania do wszystkich krewnych z ostatniego znanego adresu. Odpowiedź jest krótka: kopia protokołu odrzucenia spadku wraz z informacją, że zgodnie z art. 1020 KC nie jest się spadkobiercą. Nie trzeba niczego negocjować ani tłumaczyć się z sytuacji rodzinnej.

Najczęstsze pytania

Odrzucenie spadku: pytania i odpowiedzi

Ile jest czasu na odrzucenie spadku?

Sześć miesięcy. Termin liczy się od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, a nie od dnia śmierci spadkodawcy (art. 1015 § 1 KC). Dla dziecka spadkodawcy oba dni zwykle się pokrywają, ale dla dalszej rodziny bieg terminu rusza dopiero z chwilą, gdy dowiedziała się, że poprzedni spadkobierca spadek odrzucił.

Od kiedy liczy się 6 miesięcy na odrzucenie spadku?

Od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku. Składają się na to dwie wiadomości naraz: że spadkodawca zmarł i że to Ty jesteś powołany do dziedziczenia. Wnuk, którego ojciec odrzucił spadek, ma własne sześć miesięcy liczone od dnia, w którym dowiedział się o tym odrzuceniu, a nie od pogrzebu dziadka.

Ile kosztuje odrzucenie spadku u notariusza?

Maksymalna taksa notarialna za protokół z oświadczeniem o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wynosi 50 zł netto, czyli 61,50 zł z podatkiem VAT (§ 8 pkt 9 rozporządzenia o maksymalnych stawkach taksy notarialnej). Do tego dochodzi opłata za wypisy aktu, około 6 zł netto za stronę. Stawka dotyczy jednej osoby składającej oświadczenie.

Ile kosztuje odrzucenie spadku w sądzie?

Opłata stała od wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wynosi 100 zł (art. 49 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jest to więc droga droższa niż notariusz i zwykle wolniejsza, bo trzeba czekać na termin posiedzenia. Opłatę pobiera się od każdego wniosku osobno.

Czy odrzucenie spadku przechodzi na dzieci?

Tak, i to jest najczęstsza pułapka. Spadkobierca, który odrzucił spadek, jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 KC), więc jego miejsce zajmują jego zstępni, czyli dzieci. Jeżeli dzieci są małoletnie, rodzice muszą złożyć oświadczenie w ich imieniu, inaczej po sześciu miesiącach dziecko przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Odrzucenie spadku do którego pokolenia?

Aż do wyczerpania kręgu spadkobierców ustawowych. Po dzieciach wchodzą wnuki, potem prawnuki, następnie rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy, a na końcu gmina ostatniego miejsca zamieszkania albo Skarb Państwa. Te dwa podmioty spadku odrzucić już nie mogą (art. 1023 § 1 KC), więc łańcuch zawsze się na nich kończy.

Czy odrzucenie spadku w imieniu dziecka wymaga zgody sądu?

Nie zawsze, i od 15 listopada 2023 roku znacznie rzadziej. Jeżeli dziecko jest powołane do spadku dlatego, że jego rodzic wcześniej ten spadek odrzucił, a oświadczenie składają oboje rodzice wspólnie albo jedno za zgodą drugiego, zezwolenie sądu opiekuńczego nie jest potrzebne (art. 101 § 4 KRO). Warunek: spadek muszą odrzucić też pozostałe dzieci tych rodziców.

Czym różni się odrzucenie spadku od zrzeczenia się spadku?

Momentem i formą. Zrzeczenie się dziedziczenia to umowa zawierana ze spadkodawcą za jego życia, w formie aktu notarialnego, i obejmuje z automatu także zstępnych zrzekającego się (art. 1049 § 1 KC). Odrzucenie spadku jest jednostronnym oświadczeniem po śmierci spadkodawcy i zstępnych nie obejmuje, dlatego dzieci muszą odrzucać spadek osobno.

Czy odrzucenie spadku można cofnąć?

Nie w zwykłym trybie. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie może być odwołane (art. 1018 § 2 KC). Jedyna droga to uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu lub groźby, przed sądem i za jego zatwierdzeniem (art. 1019 KC). Sam żal, że majątek okazał się większy niż długi, błędem w rozumieniu ustawy nie jest.

Czy można odrzucić spadek po terminie?

Po upływie sześciu miesięcy spadek jest już przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza i samo odrzucenie nie wchodzi w grę. Zostaje wniosek do sądu o uchylenie się od skutków niezachowania terminu, jeżeli jego przekroczenie wynikało z błędu, na przykład z braku wiedzy o istnieniu długów (art. 1019 § 2 KC). Na to jest rok od wykrycia błędu (art. 88 § 2 KC).

Czy trzeba odrzucać spadek, jeśli są długi?

Nie zawsze. Od 18 października 2015 roku brak jakiegokolwiek oświadczenia oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 KC), czyli odpowiedzialność za długi tylko do wartości odziedziczonego majątku. Odrzucenie ma sens, gdy długi wyraźnie przewyższają majątek albo gdy chcesz uniknąć spisu inwentarza i kontaktu z wierzycielami.

Czy po odrzuceniu spadku przysługuje zachowek?

Nie. Kto odrzucił spadek, jest wyłączony od dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 KC), więc traci również roszczenie o zachowek. Tym odrzucenie różni się od wydziedziczenia, przy którym prawo do zachowku przechodzi na zstępnych wydziedziczonego. Odrzucenia spadku nie da się więc użyć jako sposobu na szybszą wypłatę pieniędzy.

Gdzie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku?

Przed sądem albo przed notariuszem, ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 KC). Właściwy jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, ale u notariusza można to zrobić w dowolnym mieście. Zwykły podpis pod pismem wysłanym pocztą do sądu nie wywołuje żadnego skutku.

Jakie dokumenty są potrzebne do odrzucenia spadku?

Dowód osobisty, odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy oraz dokument wykazujący pokrewieństwo, czyli zwykle odpis aktu urodzenia lub małżeństwa. Przy odrzucaniu w imieniu dziecka dochodzi jego akt urodzenia, a gdy potrzebne jest zezwolenie sądu, prawomocne postanowienie. Warto zabrać też odpis wcześniejszego aktu odrzucenia spadku przez rodzica.

Co dalej po odrzuceniu spadku u notariusza?

Notariusz sporządza protokół i przesyła go do sądu spadku. Trzeba jeszcze dopilnować dwóch rzeczy: żeby oświadczenia złożyły wszystkie osoby, które wchodzą na Twoje miejsce, w tym małoletnie dzieci, oraz żeby ktoś doprowadził do stwierdzenia nabycia spadku. Samo odrzucenie nie kończy sprawy spadkowej, tylko wyłącza Cię z kręgu spadkobierców.

Czy można odrzucić spadek będąc za granicą?

Tak. Oświadczenie można złożyć przed polskim konsulem albo przed zagranicznym notariuszem, z zachowaniem wymogu urzędowego poświadczenia podpisu, a następnie przesłać je do sądu spadku. Można też udzielić pełnomocnictwa osobie w Polsce, ale pełnomocnictwo do złożenia takiego oświadczenia musi być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 KC).

Nie wiesz, czy zdążysz i kto jeszcze musi odrzucić spadek?

Opisz sytuację rodzinną i to, czego dowiedziałeś się o długach, a prawnik przygotuje pisemną odpowiedź z podstawą prawną w 24 h: od kiedy biegnie Twoje sześć miesięcy, czy potrzebna jest zgoda sądu na oświadczenie za dziecko i w jakiej kolejności powinna działać rodzina. Zanim zapłacisz, sprawdzisz w bazie, czy identyczne pytanie ma już gotową odpowiedź.

Zadaj pytanie Zobacz cennik

Powiązane