Przejdź do treści
Prawo spadkowe

Zachowek: ile procent i od czego się go liczy?

Odpowiada Redakcja PytaniaPrawne Stan prawny na 23 września 2025

Pytanie

Ojciec przepisał dom za życia w formie darowizny na jedną z sióstr. Po jego śmierci okazało się, że w spadku nie ma już praktycznie nic. Czy darowiznę doliczy się do masy spadkowej przy obliczaniu zachowku? Ile wynosi zachowek dla dziecka i czy ma znaczenie, że jestem osobą pracującą?

Zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadałby przy dziedziczeniu ustawowym, a dwie trzecie, gdy uprawniony jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy. Roszczenie przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Darowizny doliczane są do substratu zachowku.

Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się zachowek, jeżeli uprawniony nie otrzymał go w postaci darowizny, powołania do spadku ani zapisu. Wysokość zachowku to co do zasady połowa wartości udziału spadkowego przypadającego przy dziedziczeniu ustawowym, a dwie trzecie tej wartości, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni. Przy obliczaniu zachowku do wartości spadku dolicza się darowizny uczynione przez spadkodawcę, co ma kluczowe znaczenie, gdy majątek został rozdysponowany jeszcze za życia. Nie dolicza się drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych ani darowizn dokonanych na rzecz osób niebędących spadkobiercami wcześniej niż dziesięć lat przed otwarciem spadku. Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu, a przeciwko obdarowanemu, od otwarcia spadku. Okoliczność, że uprawniony pracuje i osiąga dochody, nie ma wpływu na samo prawo do zachowku.

Podstawa prawna

  • art. 991 KC (Kodeks cywilny)
  • art. 993 KC (Kodeks cywilny)
  • art. 1007 KC (Kodeks cywilny)

Odpowiedzi w PytaniaPrawne to ogólna informacja prawna, nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Nie zastępują konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzą relacji pełnomocnictwa. Jeśli Twoja sprawa jest w toku przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.

Twoja sprawa wygląda inaczej?

Opisz swoją sytuację i od razu dostań ogólną informację prawną przygotowaną przez AI, za darmo i bez zakładania konta.