Przejdź do treści
Prawo spadkowe

Co się dzieje, gdy spadkodawca zostawił kilka sprzecznych testamentów?

Odpowiedź przygotowana przez AI, ogólna informacja prawna

Pytanie

Mój dziadek zmarł kilka miesięcy temu. Po jego śmierci znaleźliśmy dwa dokumenty, które mogą być testamentami. Jeden z nich to testament notarialny sporządzony pięć lat temu, w którym cały majątek zapisał mojemu bratu. Drugi to własnoręczny dokument, znaleziony niedawno, bez daty, ale wygląda na młodszy, w którym cały swój majątek przekazuje na fundację. Nie wiemy, który z nich jest ważny i jak postępować w tej sytuacji. Czy oba są ważne, czy tylko jeden?

W przypadku pozostawienia przez spadkodawcę kilku testamentów, co do zasady ważny jest testament sporządzony później, który odwołuje testamenty wcześniejsze, jeśli są z nim sprzeczne. Ustalenie ważności testamentów i kolejności ich sporządzenia wymaga postępowania sądowego lub notarialnego.

Gdy spadkodawca pozostawił kilka testamentów, kluczowe jest ustalenie, który z nich jest ważny i w jakim zakresie. Zgodnie z polskim prawem, spadkodawca może w każdej chwili odwołać cały testament lub jego poszczególne postanowienia. Odwołanie testamentu może nastąpić poprzez sporządzenie nowego testamentu, w którym spadkodawca wyraźnie odwołuje poprzedni, albo w którym zawiera postanowienia sprzeczne z poprzednim testamentem, albo też niszcząc testament w zamiarze jego odwołania.

Zasadą jest, że testament późniejszy odwołuje testament wcześniejszy w zakresie, w jakim nie da się ich pogodzić. Oznacza to, że jeśli dziadek sporządził testament notarialny pięć lat temu, a następnie własnoręczny testament, który jest późniejszy i zawiera sprzeczne postanowienia, to ten późniejszy testament może odwołać testament notarialny.

Kluczową kwestią jest data sporządzenia testamentu. Testament własnoręczny, aby był ważny, musi być w całości napisany pismem ręcznym, podpisany i opatrzony datą. Brak daty w testamencie własnoręcznym nie zawsze powoduje jego nieważność, jeśli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, treści testamentu lub wzajemnego stosunku kilku testamentów. Jednak w sytuacji, gdy istnieją dwa sprzeczne testamenty, brak daty w jednym z nich może znacząco utrudnić ustalenie, który z nich jest późniejszy, a tym samym, który odwołuje poprzedni.

Jeśli nie da się jednoznacznie ustalić daty sporządzenia testamentu własnoręcznego, sąd będzie musiał ocenić, czy intencją dziadka było odwołanie wcześniejszego testamentu notarialnego. Sąd będzie brał pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, aby ustalić rzeczywistą wolę spadkodawcy. Może to wymagać przeprowadzenia dowodów, na przykład zeznań świadków.

Aby rozstrzygnąć tę sytuację, konieczne będzie przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku przed sądem rejonowym lub sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. W toku tego postępowania sąd lub notariusz zbada ważność obu testamentów, ich treść oraz kolejność ich sporządzenia, a następnie orzeknie, kto jest spadkobiercą po dziadku.

Ze względu na złożoność sytuacji, zwłaszcza w przypadku braku daty na jednym z testamentów i sprzeczności w ich treści, zaleca się pilną konsultację z adwokatem lub radcą prawnym. Prawnik pomoże Ci ocenić szanse i ryzyka związane z każdym z testamentów oraz poprowadzi Cię przez całe postępowanie spadkowe, reprezentując Twoje interesy.

Podstawa prawna

  • art. 946 (Kodeks cywilny)
  • art. 949 § 1 (Kodeks cywilny)
  • art. 958 (Kodeks cywilny)

Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy lub nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji pełnomocnictwa. Jeśli Twoja sprawa jest w toku przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.

Twoja sprawa wygląda inaczej?

Opisz swoją sytuację i od razu dostań ogólną informację prawną przygotowaną przez AI, za darmo i bez zakładania konta.